Τη διαδικασία διαγραφής χρεών προς τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) περιγράφει ο Κανονισμός Οικονομικής Οργάνωσης και Λογιστικής Λειτουργίας του φορέα.

Ο Κανονισμός, που υπογράφεται από την υπουργό Εργασίας Έφη Αχτσιόγλου, προβλέπει, μεταξύ άλλων ότι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ που έχουν χαρακτηριστεί ανεπίδεκτες είσπραξης, μπορεί να κριθούν διαγραπτέες και να διαγραφούν, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι παρακάτω προϋποθέσεις:
- Έχουν ολοκληρωθεί οι προβλεπόμενες ενέργειες για το χαρακτηρισμό τους ως ανεπίδεκτων είσπραξης.
- Έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες στην αλλοδαπή, κατόπιν αξιοποίησης πληροφοριών και δεν διαπιστώθηκε η ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη ή απαιτήσεων αυτού έναντι τρίτων.
- Έχει ολοκληρωθεί η ποινική διαδικασία σε βάρος των οφειλετών, εφόσον προβλέπεται με την έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης.
Ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ που δεν έχουν χαρακτηριστεί ανεπίδεκτες είσπραξης, μπορεί να διαγραφούν, εφόσον εμπίπτουν αποκλειστικά και μόνο στις ακόλουθες κατηγορίες οφειλών:
- Οφειλές αποβιωσάντων που δεν καταλείπουν οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο και των οποίων οι κληρονόμοι αποποιήθηκαν την επαχθείσα κληρονομιά.
- Όταν το ποσό της κύριας οφειλής από εισφορές κατά οφειλέτη δεν υπερβαίνει τα 50 ευρώ και δεν έχει επιτευχθεί η είσπραξή του μέσα σε 10 έτη από τη λήξη του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο βεβαιώθηκε.
- Όταν το ποσό της συνολικής οφειλής από οποιαδήποτε αιτία δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ και δεν έχει επιτευχθεί η είσπραξή της μέσα σε 10 έτη από τη λήξη του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο βεβαιώθηκε.
Ο ΕΦΚΑ υποχρεούται να τηρεί βιβλίο Διαγραφών, στο οποίο καταχωρούνται κατά αύξοντα αριθμό οι αποφάσεις του ΔΣ του φορέα και αφορούν διαγραφές ποσών. Εκτός των αποφάσεων, στο βιβλίο αυτό καταχωρούνται το ονοματεπώνυμο του δικαιούχου, το ποσό που διαγράφεται, ο αριθμός και η χρονολογία της σχετικής έκθεσης, καθώς και η αιτία διαγραφής.
Επιστροφή ποσών αχρεωστήτως εισπραχθέντων
Στις περιπτώσεις είσπραξης ποσών αχρεωστήτως, η επιστροφή αυτών γίνεται με αίτηση του δικαιούχου, με απόφαση του προϊσταμένου της αρμόδιας Διεύθυνσης, μετά από σχετική έκθεση εκκαθάρισης, που συντάσσεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες που έκαναν την είσπραξη.
Η σχετική έκθεση εκκαθάρισης περιλαμβάνει τα εξής στοιχεία:
- Τον τίτλο της αρμόδιας Διεύθυνσης του ΕΦΚΑ που τη συντάσσει.
- Το ονοματεπώνυμο του δικαιούχου.
- Τα στοιχεία της απόδειξης είσπραξης.
- Το ποσό και την αιτία της επιστροφής, που διατυπώνεται με σαφήνεια και υπογράφεται αρμοδίως.

Εάν κατά την εκκαθάριση δεν διαπιστωθεί ληξιπρόθεσμη οφειλή του δικαιούχου, εκδίδεται χρηματικό ένταλμα από τις αρμόδιες υπηρεσίες και αποστέλλεται σχετική ειδοποίηση σ' αυτόν. Σε αντίθετη περίπτωση, ενεργείται οίκοθεν συμψηφισμός από τον φορέα.

Η νομιμοποίηση των δικαιούχων γίνεται, σύμφωνα με όσα ισχύουν από τις διατάξεις της παρούσης απόφασης.
Εισφορές ασφαλισμένων κλάδου σύνταξης αχρεωστήτως εισπραχθείσες επιστρέφονται ατόκως, με αίτηση του ασφαλισμένου ή και αυτεπάγγελτα από την υπηρεσία. Το δικαίωμα προς επιστροφή παραγράφεται, μετά παρέλευση πενταετίας από τη λήξη του οικονομικού έτους, εντός του οποίου καταβλήθηκαν οι εισφορές.
Ασφαλιστικές εισφορές κλάδου σύνταξης καταβληθείσες από τους ασφαλισμένους, που, ενώ διέκοψαν την άσκηση του επαγγέλματος, συνέχιζαν να καταβάλουν, επιστρέφονται άτοκα με αίτησή τους ή και αυτεπάγγελτα.

imerisia.gr

Δισέλιδα με πλήρη στοιχεία για το καθαρό (εκκαθαρισμένο το 2015) φορολογητέο εισόδημα, τον ΑΜΚΑ,  τις κρατήσεις ανά κλάδο, τη συνολική μηνιαία εισφορά που αναλογεί και με κωδικό εντολής πληρωμής είναι τα ειδοποιητήρια καταβολής εισφορών που θα αρχίσει να στέλνει και θα αναρτήσει ηλεκτρονικά στα τέλη Ιανουαρίου ο ΕΦΚΑ για  κάθε ελεύθερο επαγγελματία. 

Τα νέα ειδοποιητήρια θα περιλαμβάνουν, όπως φαίνεται στο σχετικό πρότυπο,  τις τυχόν επιβαρύνσεις και προσαυξήσεις για όσους δεν θα καταβάλουν τα αναγραφόμενα ποσά όπως και τα πιστωτικά υπόλοιπα για εκείνους που θα πληρώνουν παραπάνω.

Στα ειδοποιητήρια δεν θα περιλαμβάνονται βεβαιωμένες οφειλές εως τις 31/12/2016 καθώς αυτές με ευθύνη του ΚΕΑΟ  θα αποστέλλονται στους οφειλετες και θα αναρτώνται στους προσωπικούς τους ατομικούς λογαριασμούς.  Να σημειωθεί ότι η πρόσβαση στα στοιχεία και στο μητρώο του ΕΦΚΑ θα γίνεται με τους κωδικούς του TAXIS ενώ σε κάθε συναλλαγή θα αναγράφονται ο ΑΜΚΑ και το ΑΦΜ.

Το πρώτο βήμα, έστω και με δυσκολίες και μικροπροβλήματα, δηλαδή η έναρξη της διαδικασίας της ηλεκτρονικής αίτησης συνταξιοδότησης στον ΕΦΚΑ, έγινε.

Στόχος είναι να μπορούν στο εξής οι ασφαλισμένοι – επίδοξοι συνταξιούχοι, να υποβάλλουν όλοι την αίτησή τους, με ηλεκτρονικό τρόπο και για το λόγο αυτό στην ιστοσελίδα www.efka.gov.gr βρίσκονται όλα τα πιθανά απαραίτητα έντυπα (πχ αιτήσεις ή δικαιολογητικά που απαιτούνται). Τώρα, ο νέος Ενιαίος Φορέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΕΦΚΑ), πρέπει να ολοκληρώσει το ηλεκτρονικό μητρώο, έτσι ώστε να καταστεί εφικτό να γίνονται δίχως εμπόδια εγγραφές νέων ασφαλισμένων και συνταξιούχων.

Οι τεχνικές δυσκολίες που υπάρχουν για να ευοδωθεί το συγκεκριμένο εγχείρημα είναι πολλές και για το λόγο αυτό η εν λόγω διαδικασία πρόκειται να καθυστερήσει. Επόμενος στόχος είναι στις 23 Ιανουαρίου να τεθούν εν ισχύ οι προσωπικοί λογαριασμοί των ασφαλισμένων. Έτσι θα μπορεί μελλοντικά, ο ασφαλισμένος να έχει μια χρήσιμη ηλεκτρονική «καρτέλα», που θα δείχνει ποιος είναι ο χρόνος ασφάλισής του, αλλά και ποιες οι οφειλές από μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, εάν υπάρχουν. Εννοείται φυσικά, ότι μέχρι να επιτευχθεί η πλήρης λειτουργία του ηλεκτρονικού ΕΦΚΑ, λειτουργούν παράλληλα και όλες οι περιφερειακές υπηρεσίες, όπως ίσχυε έως τώρα.

www.dikaiologitika.gr

Τεφτέρια για τη μερική ή ολική καταβολή των εισφορών που θα πληρώνουν στον ΕΦΚΑ θα υποχρεωθούν, άμεσα, να «ανοίξουν» ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες, καθώς τα ειδοποιητήρια του πρώτου εξαμήνου θα έχουν ως βάση υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών τα εισοδήματα του προ-προηγούμενου φορολογικού έτους (του '15) ενώ τα οριστικά ειδοποιητήρια που θα έρθουν στο δεύτερο εξάμηνο θα καθορίζουν τις εισφορές με βάση τα εισοδήματα του προηγούμενου έτους (του ΄16).

Ο διπλός αυτός υπολογισμός, με βάση τα παραδείγματα που δημοσιεύει η «Ημερησία», κρύβει ανατροπές για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες οι οποίοι είχαν μεγάλες διαφορές στα εισοδήματα μεταξύ των ετών 2015 και 2016, καθώς άλλοι θα υποχρεωθούν να πληρώσουν... παραπάνω (αναμένοντας συμψηφισμούς στα ασφάλιστρα των επόμενων μηνών ή και ετών) και άλλοι... λιγότερα (με μεγάλη, όμως, ταμειακή επιβάρυνση στο δεύτερο 6μηνο του '17).

Οι διαφορές
Τα ποσά των εισφορών που θα πρέπει να καταβάλλονται από τον Ιανουάριο και κάθε μήνα έως ότου εκκαθαριστούν οι δηλώσεις του '16, θα έχουν υπολογιστεί με βάση τα εκκαθαριστικά του '15 ενώ στο δεύτερο εξάμηνο του 2017 θα εκδοθούν τα οριστικά, με βάση τα εκκαθαριστικά του 2016, ειδοποιητήρια. Ετσι, για παράδειγμα:

Επαγγελματίας που το '15 είχε κέρδη 30.000 ευρώ και το '16 ζημιές κατά το πρώτο 6μηνο θα πρέπει να πληρώνει εισφορά 673,75 ευρώ τον μήνα (στο 6μηνο θα έχει καταβάλει 4.042,50 ευρώ) ενώ κατά το δεύτερο 6μηνο τα ειδοποιητήρια θα «γράφουν» ως καταβλητέα μηνιαία εισφορά 157,95 ευρώ (με βάση το κατώτατο μισθό των 586,08 ευρώ Χ26,95%) και, συνολικά, για όλο το έτος, 1.895,40 ευρώ. Δηλαδή θα έχει πληρώσει παραπάνω 2.147,10 ευρώ!
Αντίθετα, άλλος επαγγελματίας που το '15 είχε ζημιές και το '16 κέρδη 25.000 ευρώ θα κληθεί να πληρώσει στο πρώτο 6μηνο συνολικά 947,70 ευρώ με μηνιαία εισφορά 157,95 ευρώ (σύμφωνα με τον κατώτατο μισθό των 586,08 ευρώ Χ26,95%) ενώ ο λογαριασμός του έτους θα είναι 6.737,25 ευρώ (561,46 ευρώ το μήνα). Δηλαδή θα πρέπει να πληρώσει επιπλέον 5.789,82 ευρώ μέσα στο δεύτερο 6μηνο ή 965 ευρώ το μήνα!

Τα συν και τα πλην της μερικής καταβολής

Η «λύση» που έχει προβλεφθεί (άρθρο 59 του ν.4445/2016) είναι η μερική καταβολή του ποσού των ασφαλιστικών εισφορών:
Οσοι είχαν μεγαλύτερα εισοδήματα το '16 σε σχέση με το '15 θα πρέπει να καταβάλλουν υψηλότερα ασφάλιστρα κάθε μήνα για να αποφύγουν τη μεγάλη ταμειακή επιβάρυνση στο δεύτερο εξάμηνο του '17. Σε περίπτωση που κατά το χρόνο λήξης της προθεσμίας πληρωμής των μηνιαίων ασφαλιστικών εισφορών έχει καταβληθεί ποσό μεγαλύτερο από το ποσό που απαιτείται, το επιπλέον ποσό μεταφέρεται ως πιστωμένο και συμψηφίζεται με τις ασφαλιστικές εισφορές του επόμενου χρονικού διαστήματος. Οσοι είχαν απώλειες το '16, θα μπορούσαν να πληρώνουν... λιγότερα σε σχέση με τα ποσά των ειδοποιητηρίων με τον κίνδυνο, όμως, πρόσθετων βαρών - προσαυξήσεων (ετήσιο επιτόκιο 8,5%!) αν το υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης δεν αντιμετωπίσει θετικά για τους ασφαλισμένους τη συγκεκριμένη δυνατότητα.

Παράδειγμα
• Επαγγελματίας που το '15 είχε κέρδη 30.000 ευρώ και το '16 ζημιές κατά το πρώτο 6μηνο θα πρέπει να πληρώνει εισφορά 673,75 ευρώ τον μήνα (στο 6μηνο θα έχει καταβάλει 4.042,50 ευρώ) ενώ κατά το δεύτερο 6μηνο τα ειδοποιητήρια θα «γράφουν» ως καταβλητέα μηνιαία εισφορά 157,95 ευρώ (με βάση το κατώτατο μισθό των 586,08 ευρώ Χ26,95%) και, συνολικά, για όλο το έτος, 1.895,40 ευρώ. Δηλαδή θα έχει πληρώσει παραπάνω 2.147,10 ευρώ!