«Η οποιαδήποτε, καλοπροαίρετη ή μη, αναφορά σε υποχρεώσεις παροχής, πέραν των εισφορών της ασφάλισης (π.χ. φόρος εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, εισφορά αλληλεγγύης, τέλος επιτηδεύματος, κ.λπ.), η οποία και αυξάνει τις τελικές υποχρεώσεις των ασφαλισμένων πολιτών απέναντι στο κράτος, βρίσκονται έξω από το πεδίο της ασφάλισης και δεν αφορούν τις αντίστοιχες υποχρεώσεις των ασφαλισμένων προς τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ)»

Αυτό διευκρινίζει, μεταξύ άλλων, ο ΕΦΚΑ σε ανακοίνωσή του, στην οποία επισημαίνει ότι «ο νέος ασφαλιστικός νόμος (άρθρο 39, παρ. 9, Νόμος 4387/2016) διακρίνει στην ουσία τρεις περιπτώσεις εργαζομένων που έχουν εφοδιασθεί, εκδίδουν και χρησιμοποιούν για την εργασία που προσφέρουν δελτία παροχής υπηρεσιών - "μπλοκάκια":
α) Σε εργαζόμενους με ΔΠΥ (μπλοκ) σε δύο το πολύ εργοδότες.
β) Σε εργαζόμενους με πάνω από δύο εργοδότες.
γ) Σε μισθωτούς που έχουν παράλληλα με την πραγματική μισθωτή εργασία και ΔΠΥ (μπλοκ).
- Στην πρώτη περίπτωση που είναι και η συντριπτικά μεγαλύτερη, αναγνωρίσθηκε το δικαίωμα και δόθηκε η δυνατότητα στον εργαζόμενο να προσφέρει πραγματικά μισθωτή και εξαρτημένη απασχόληση με ΔΠΥ - μπλοκ, με αντίστοιχη υποχρέωση του εργοδότη να προστατέψει την δουλειά, το μισθό και την ασφάλισή του.
Είναι, βεβαίως, αυτονόητο ότι δεν μπορούσε να επιβάλει στον εργαζόμενο την υποχρέωση να ασκήσει αυτό το δικαίωμα, όπως, άλλωστε, συμβαίνει για κάθε δικαίωμα, αλλά του έδωσε τη δυνατότητα, εφ’ όσον θέλει και εκτιμάει ότι μπορεί και τον συμφέρει, να κάνει χρήση αυτού του δικαιώματος και της προστατευομένης διαδικασίας για την άσκησή του.
Αυτή η προστασία, σημαίνει την γνωστοποίηση της πραγματικής εργασιακής και ασφαλιστικής του κατάστασης, με σκοπό να ενεργοποιηθούν τα ίδια στο πλαίσιο της σχετικής αρμοδιότητάς τους, έτσι ώστε να προχωρήσουν στην ασφαλιστική τους τακτοποίηση ως μισθωτών (εισφορά εργαζόμενου 6,67%, εργοδότη 13,33%).

Αυτή, άλλωστε, ήταν η διαδικασία, μέχρι σήμερα, ακόμα και για την επίσημα αναγνωρισμένη εξαρτημένη σχέση εργασίας από τους εργοδότες, αν αυτή δεν ανταποκρινόταν στις ασφαλιστικές της υποχρεώσεις απέναντι στον εργαζόμενο και ο ίδιος επέλεγε ή αναγκαζόταν να προσφύγει στα αρμόδια ασφαλιστικά όργανα και δικαστήρια (ασφαλιστικός φορέας, τοπική διοικητική επιτροπή, διοικητικά δικαστήρια).

- Στην δεύτερη περίπτωση, ο εργαζόμενος που προσφέρει υπηρεσίες σε περισσότερους από δύο εργοδότες, στους οποίους και εκδίδει ΔΠΥ - μπλοκ, την βάση υπολογισμού των εισφορών του θα αποτελεί το καθαρό οικονομικό αποτέλεσμα (έσοδα - έξοδα) του προηγούμενου έτους, όπως αυτό θα προκύπτει από τα δελτία που θα εκδίδει και θα παρέχει.

Αυτό προκύπτει αβίαστα και καλοπροαίρετα από τη ρύθμιση του νόμου για τον υπολογισμό των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών με βάση το εισόδημα τους και όχι με τις ασφαλιστικές κλάσεις που προέβλεπε το τότε ασφαλιστικό καθεστώς. Η όποια διαφωνία εγείρεται εν προκειμένω, δεν αφορά στον τρόπο υπολογισμού από πλευράς ΕΦΚΑ, αλλά στο κριτήριο που έχει επιλεχθεί νομοθετικά για τις ασφαλιστικές καταβολές αυτού του είδους αυτής της κατηγορίας των ασφαλισμένων, δηλαδή των ελευθέρων επαγγελματιών.

- Στην τρίτη περίπτωση, αυτή δηλαδή των μισθωτών που έχουν και εκδίδουν δελτία παροχής υπηρεσιών - μπλοκ, η βάση υπολογισμού των εισφορών τους για την παροχή υπηρεσιών, πέραν της μισθωτής εργασίας, θα είναι το καθαρό οικονομικό αποτέλεσμα – έσοδα, που θα έχουν από την προσφορά των υπηρεσιών τους, εκτός των μισθωτών υπηρεσιών.

Το γεγονός βέβαια, ότι με το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς και για τους μετά το 1992 ασφαλισμένους, αυτού του είδους η παροχή των υπηρεσιών δεν υποχρέωνε σε υπολογισμό και καταβολή εισφορών, δεν σημαίνει ότι υπάρχει είτε πρόσθετη επιβάρυνση είτε άδικη μεταχείριση είτε εσφαλμένη και ανισότιμη εφαρμογή του Νόμου γι’ αυτούς.

Αντίθετα, πρόκειται για την εφαρμογή της βασικής επιλογής του νόμου για την υποχρέωση καταβολής εισφορών για κάθε είδους επαγγελματική δραστηριότητα με βάση το καθαρό οικονομικό αποτέλεσμα από αυτήν (έσοδα - έξοδα), πέραν της μισθωτής απασχόλησης, για την οποία και εξακολουθεί να υφίσταται ο υπολογισμός και η καταβολή εισφορών με το καθεστώς των μισθωτών» σημειώνει ο ΕΦΚΑ.
Όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, «ο νέος ασφαλιστικός νόμος ήρθε να δώσει και ο ΕΦΚΑ καλείται να εφαρμόσει σ’ αυτούς για τους οποίους προκύπτει ότι εργάζονται σε καθεστώς και συνθήκες εξαρτημένης σχέσης εργασίας, τον πραγματικά εργαζόμενο μισθωτό δηλαδή, την δυνατότητα να ασφαλίζεται, όπως όλοι οι άλλοι μισθωτοί. Δεν ήρθε, με άλλα λόγια και δεν θα μπορούσε να επιλύσει το εργασιακό πρόβλημα, αλλά σκόπευσε να δώσει "ασφάλιση και ασφάλεια" ισότιμα και δίκαια στους εργαζόμενους αυτής της κατηγορίας. Από αυτήν την σκοπιά, όχι μόνο δεν αφαίρεσε τίποτα από αυτό που ίσχυε, μέχρι σήμερα και δεν αδίκησε σε ό,τι έπρεπε να ισχύει, αλλά, απεναντίας, αναγνώρισε, πρόσθεσε και αποκατέστησε έτσι ασφαλιστικά, όσους πραγματικά υπάγονταν σε αυτήν».

imerisia.gr

Νέα «γενιά» χαμηλοσυνταξιούχων, με ποσά συντάξεων που θα κινούνται κάτω από το όριο της φτώχειας (4.150 ευρώ το χρόνο), δημιουργεί το νέο Ασφαλιστικό. Οι κατώτατες συντάξεις 15ετίας που θα απονέμει, στο εξής, ο ΕΦΚΑ σε χαμηλόμισθους ή όσους δηλώνουν εισοδήματα από εργασία έως 600 ευρώ το μήνα, θα είναι της τάξης των…

195,90 ευρώ (σύνταξη χηρείας),

των 288 ευρώ

• 311 ευρώ (μειωμένη γήρατος) και των 219 ευρώ – 328 ευρώ (σύνταξη, ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας) ενώ το ανώτατο όριο δεν θα ξεπερνά τα 391,80 έως 414,90 ευρώ (μεικτά), έναντι των 486 ευρώ πριν από το ν. Κατρούγκαλου.

Αυτά τα ποσά προκύπτουν με βάση τον τρόπο υπολογισμού της αναλογικής • ανταποδοτικής σύνταξης (επί του μέσου όρου των αποδοχών) και την προσθήκη της εθνικής σύνταξης η οποία, αν και καταβάλλεται μειωμένη πριν από τη συμπλήρωση 20 ετών ασφάλισης, εξακολουθεί να «πριμοδοτεί» τους χαμηλόμισθους. Σε αυτή τη βάση, άλλωστε, στηρίζουν την πίεση που ασκούν οι δανειστές να «κουρευτεί» κι’ άλλο η εγγυημένη – και πλήρως χρηματοδοτούμενη από τον κρατικό προϋπολογισμό- εθνική σύνταξη…

Τα 2 «κλειδιά»
Τα 2 «κλειδιά» που διαμορφώνουν τα τελικά ποσά των συντάξεων είναι:

• Οι μέσες αποδοχές για τις οποίες έχουν καταβληθεί εισφορές και τα ποσοστά αναπλήρωσης της αναλογικής σύνταξης. Ειδικά για τους χαμηλόμισθους που πληθαίνουν είτε λόγω της επικράτησης των «ευέλικτων» μορφών εργασίας (μερική και εκ περιτροπής απασχόληση) και της γενικής πτώσης των αμοιβών στον ιδιωτικό τομέα είτε για την αποφυγή καταβολή υψηλών ασφαλίστρων στον ΕΦΚΑ (αν πρόκειται για ελεύθερους επαγγελματίες και αμειβόμενους με «μπλοκάκι»), το ποσοστό αναπλήρωσης είναι μόνο 11,55% επί των αποδοχών για τα 15 έτη ασφάλισης (ο ελάχιστος απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης για τη θεμελίωση δικαιώματος συνταξιοδότησης στα 67). Δηλαδή για μέσες αποδοχές 400 ευρώ η ανταποδοτική σύνταξη είναι 46,20 ευρώ, για 500 ευρώ είναι 57,75 ευρώ και για 600 ευρώ είναι 69,30 ευρώ.

• Η εθνική σύνταξη που ως πλήρες ποσό έχει οριστεί στα 384 ευρώ μηνιαίως εφόσον έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης και μειώνεται κατά 2% για κάθε έτος ασφάλισης που υπολείπεται των 20 ετών. Για τα 15 έτη ασφάλισης, το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης είναι 345,60 ευρώ τα οποία προστίθενται δίνοντας τελικό ποσό σύνταξης 391,80 ευρώ, 403,35 ευρώ και 414,90 ευρώ. Σύμφωνα με τα παραδείγματα του δικηγόρου Διον. Ρίζου για την «Ημερησία» τα παραπάνω ποσά, σε περίπτωση πρόωρης συνταξιοδότησης (πριν από τα 67), περιορίζονται στα 288,12ευρώ για μισθό 400 ευρώ, στα 299,67 ευρώ για μισθό 500 ευρώ και στα 311,22 ευρώ για αποδοχές 600 ευρώ.

Υψηλότερες (χωρίς, όμως, ιδιαίτερο κίνητρο ασφάλισης) είναι κατά 10 ευρώ • 55 ευρώ, οι συντάξεις από τα 16 έως τα 20 έτη ασφάλισης καθώς το ποσοστό αναπλήρωσης και το ποσό της εθνικής σύνταξης αυξάνονται σε 12,39% και 353,28 ευρώ, αντίστοιχα, στα 16 έτη ασφάλισης, σε 13,23% και 360,96 ευρώ στα 17 έτη ασφάλισης, σε 14,07% και 368,64 ευρώ στα 18 έτη ασφάλισης, σε 14,97% και 376,32 ευρώ στα 19 έτη φτάνοντας σε 15,87% και στα 384,00 ευρώ, στα 20 έτη ασφάλισης.

Χαμηλότερα
Ακόμη χαμηλότερα ποσά προκύπτουν (στην 15ετία) για τους αναπήρους με ποσοστό αναπηρίας έως 67%. Για ποσοστό αναπηρίας από 67% έως και 79,99, χορηγείται το 75% της εθνικής σύνταξης και από 50% έως και 66,99%, χορηγείται το 50% της εθνικής σύνταξης (μόνο σε συνταξιούχους με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, χορηγείται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης). Για παράδειγμα με αποδοχές 400 ευρώ και ποσοστό αναπηρίας 50%, η σύνταξη είναι μόλις 219 ευρώ, με αποδοχές 500 ευρώ φτάνει στα 230,55 ευρώ και με αποδοχές 600 ευρώ στα 242,10 ευρώ μεικτά. Και για αυτή, όμως, την κατηγορία των συντάξεων οι διαφορές είναι μικρές αν υπήρχε ασφάλιση για διάστημα έως 20 χρόνια (επιπλέον 45 • 55 ευρώ, ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας).

Στο…μισό από τα κατώτατα ποσά των συντάξεων γήρατος πέφτουν οι νέες (μετά τη ψήφιση του ν. Κατρούγκαλου) συντάξεις χηρείας. Εκτός από το ηλικιακό όριο και τους γνωστούς περιορισμούς, οι συντάξεις λόγω θανάτου χαμηλόμισθων που είχαν λίγα χρόνια ασφάλισης μπορεί να ξεκινούν από τα 195,90 ευρώ μεικτά ενώ θα είναι 207,45 ευρώ αν είχαν συμπληρωθεί 15 έτη ασφάλισης και είχαν δηλωθεί μέσες αποδοχές 600 ευρώ.

Ημερησία

Διπλά μειωμένες θα καταβάλλονται από τον ερχόμενο Απρίλιο οι συντάξεις των «υψηλοσυνταξιούχων» (με ποσό άνω των 2.000 ευρώ μεικτά, αν πρόκειται για μια σύνταξη ή 3.000 ευρώ «καθαρά» αν λαμβάνουν περισσότερες από μια συντάξεις) καθώς ο ΕΦΚΑ θα «κουρέψει» αναδρομικά από την 1/6/2016 κάθε ποσό που ξεπερνά τα νέα όρια και, ταυτόχρονα, θα αρχίσει να παρακρατεί σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις όσα «αχρεωστήτως» καταβάλλονταν, μετά την ψήφιση του ν. Κατρούγκαλου.

Το «σήμα» για την εφαρμογή των νέων πλαφόν και την παρακράτηση των διαφορών, δίνει εγκύκλιος που εξέδωσε ο ΕΦΚΑ. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, κάθε μία από τις μηνιαίες δόσεις, δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/10 του ακαθάριστου ποσού της μηνιαίας σύνταξης για συντάξεις μέχρι το ποσό των 1.000 ευρώ και το 1/6 του ακαθαρίστου ποσού της μηνιαίας σύνταξης για το μέρος εκείνο της σύνταξης που υπερβαίνει το ποσό των 1.000 ευρώ. Σε κάθε περίπτωση το ποσό της μηνιαίας δόσης δεν μπορεί υπολείπεται του ποσού των 50 ευρώ.

Τα πλαφόν
Τα πλαφόν που μειώνουν τις υψηλές συντάξεις στα 2.000 ευρώ και στα 3.000 ευρώ (αντί των 2.774 ευρώ που ήταν για μια κύρια σύνταξη και 3.360 ευρώ για τις πολλαπλά καταβαλλόμενες έως και την ψήφιση του νόμου Κατρούγκαλου), θα ισχύουν, με βάση το νόμο, έως τις 31/12/2018, δηλαδή μέχρι και τη σύνταξη μηνός Δεκεμβρίου. Και θα «πιάσουν» και όσους διπλοσυνταξιούχους λαμβάνουν συντάξεις από διαφορετικά ταμεία, αφού από την 1/1/2017 ο ΕΦΚΑ θα καταβάλει αθροιστικά τις δύο σε μία σύνταξη.

Παραδείγματα μειώσεων
Μετά το διπλό «κούρεμα», μια σύνταξη των 2.465,67 ευρώ μεικτά και 1.913,24 ευρώ καθαρά προ φόρου, θα μειωθεί στα 2.000 ευρώ μεικτά και στα 1.767,20 ευρώ καθαρά (-146 ευρώ) αφού στο ποσό των 2.000 ευρώ επιβάλλονται οι κρατήσεις για Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (6%*2000 = 120 ευρώ) και η εισφορά υπέρ υγειονομικής περίθαλψης (2000- 120)*6% = 112,80 ευρώ. Ωστόσο, λόγω της παρακράτησης της πρώτης δόσης που αναλογεί (176,66 ευρώ) θα πέσει στα 1.460 ευρώ, μείωση κατά 322 ευρώ και σε ποσοστό -16,8%. Στις περιπτώσεις που συνταξιούχος δικαιούται δύο ή περισσότερες συντάξεις από οποιαδήποτε αιτία από το Δημόσιο, ΝΠΔΔ ή οποιονδήποτε ασφαλιστικό φορέα κύριας ή επικουρικής ασφάλισης, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής προσαύξησης που χορηγεί το ΤΣΜΕΔΕ, προσαύξησης μονοσυνταξιούχων ΤΣΑΥ, της προσυνταξιοδοτικής παροχής που καταβάλλεται από το ΕΤΑΤ και το ΕΤΕΑ (τ. ΕΤΕΑΜ), καθώς και των λοιπών παροχών του ΕΤΑΤ, το άθροισμα του καθαρού ποσού δεν θα υπερβαίνει τις 3.000 ευρώ. Στις περιπτώσεις που η σύνταξη ήταν πάνω από 2.000 ευρώ και περιορίστηκε με τον πρώτο «κόφτη», θα λαμβάνεται υπόψη το νέο - μικρότερο ποσό (ο έλεγχος για την υπέρβαση του ανωτάτου ορίου κύριας και επικουρικής μηνιαίας σύνταξης των 2.000 ευρώ θα προηγείται του ελέγχου για την υπέρβαση του ανωτάτου ορίου συντάξεων των 3.000 ευρώ) ενώ και πάλι θα αφαιρούνται οι μνημονιακές κρατήσεις. Για παράδειγμα συνταξιούχος που λαμβάνει δύο συντάξεις, η 1η μετά τις μειώσεις καθαρά προ φόρου 1.767,20 ευρώ και η 2η 1.350 ευρώ, δηλαδή 3.117,20 ευρώ θα χάσει 117,20 ευρώ με αναλογικό επιμερισμό του ποσού (η πρώτη σύνταξη θα μειωθεί κατά 66,44 ευρώ, και η δεύτερη κατά 50,76 ευρώ. Τα 117,20 ευρώ που είναι η μηνιαία διαφορά για το 2016, δημιουργούν χρέος 1.172 ευρώ στο 10μηνο και θα παρακρατηθούν σε δόσεις των 128,66 ευρώ.

«Βαρύς» ο λογαριασμός (για τις εισφορές) τον Μάρτιο
Προσωρινή ανάσα, αλλά μεγαλύτερο λογαριασμό φέρνουν τον Μάρτιο οι παρατάσεις που έδωσε ο ΕΦΚΑ για την καταβολή των εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών. Εως τις 17 Μαρτίου θα πρέπει να καταβληθούν οι εισφορές του μηνός Ιανουαρίου, έως τις 31 Μαρτίου οι εισφορές του έτους 2016 για τους επιστήμονες κ.ά, ενώ την ίδια ημερομηνία (31/3/17) θα πρέπει να πληρωθούν και οι εισφορές στον ΕΦΚΑ για τον μήνα Φεβρουάριο, αν δεν δοθεί νέα παράταση στην παράταση.

imerisia.gr