Νέες αντικειμενικές αξίες αποκτούν τα ακίνητα σε όλη τη χώρα μετά από εννέα χρόνια.

Οι νέες τιμές που ισχύουν αναδρομικά από τις 21 Μαίου 2015 αλλάζουν το φορολογικό χάρτη των ακινήτων και επηρεάζουν μια σειρά από φόρους και τέλη που επιβαρύνουν τα ακίνητα. Μειωμένοι έως 15% είναι και οι νέοι συντελεστές εμπορικότητας που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της αξίας των εμπορικών ακινήτων.

Οι μειώσεις αφορούν σχεδόν για ένα στα δυο ακίνητα καθώς το υπουργείο Οικονομικών αποφάσισε για τα ακίνητα με τιμή ζώνης έως 650 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο και για τα πολύ ακριβά ακίνητα αντικειμενικής αξίας πάνω από 4.050 ευρώ το τετραγωνικό να μην υπάρξει καμία μεταβολή. Οι νέες αντικειμενικές αξίες επιφέρουν αυτόματα ανάλογες προσαρμογές:

1. Στον νέο ΕΝΦΙΑ που θα κληθούν να πληρώσουν οι φορολογούμενοι φέτος. Με δεδομένο ότι το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να εξασφαλίσει και για φέτος έσοδα ύψους 2,65 δισ. ευρώ αναμένονται παρεμβάσεις • αυξήσεις στους συντελεστές υπολογισμού του φόρου που θα επηρεάσουν κυρίως τους φορολογούμενους που έχουν στην κατοχή τους ακίνητα μεσαίας και υψηλής αξίας καθώς όπως έχει δηλώσει ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Τρ. Αλεξιάδης επιδίωξη της κυβέρνησης είναι η ελάφρυνση των μικρών περιουσιών και η μεταφορά των φορολογικών βαρών στους έχοντες πολύ μεγάλη περιουσία. Έτσι πολλοί ιδιοκτήτες μπορεί μεν να δουν τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων τους να μειώνονται αλλά όταν θα έρθει η ώρα του λογαριασμού του νέου φόρου ακινήτων θα διαπιστώσουν ότι θα πρέπει να πληρώσουν μεγαλύτερα ποσά φόρου για την ακίνητη περιουσία τους ή στην καλύτερη περίπτωση το ίδιο ποσό που πλήρωσαν και για τον ΕΝΦΙΑ του 2015. Ειδικότερα για να επιτευχθεί και φέτος ο δημοσιονομικός στόχος των 2,65 δισ. ευρώ στο υπουργείο Οικονομικών εξετάζουν αλλαγές στους συντελεστές με αυξήσεις στα υψηλά κλιμάκια π.χ. για τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης άνω των 2.000 ευρώ αλλά και αύξηση των συντελεστών του συμπληρωματικού φόρου ή/και μείωση του αφορολόγητου ορίου. Επίσης από μηδενική βάση θα επανεξεταστούν οι απαλλαγές και εκπτώσεις που ισχύουν σήμερα για τον ΕΝΦΙΑ (ημιτελή κτίσματα, ξενοίκιαστα, φορολογούμενοι με πενιχρά εισοδήματα κ.α).

2. Στο φόρο για τις μεταβιβάσεις ακινήτων που υπολογίζεται με συντελεστή 3% επί της αντικειμενικής τιμής για την αγορά πρώτης κατοικίας, οικοπέδων η αγροτεμαχίων και γενικά τις κατοικίες με άδεια οικοδομής πριν το 2006.

3. Στις κληρονομιές, γονικές παροχές και δωρεές όπου ο φόρος υπολογίζεται με συντελεστές 1% - 20% επί της αντικειμενικής τιμής και ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας και την αξία του ακινήτου.

4. Στα τεκμήρια διαβίωσης που ισχύουν για τις κατοικίες και που υπολογίζονται ανάλογα με την τιμή ζώνης και το εμβαδόν του ακινήτου.

5. Στο ελάχιστο ποσό ενοικίου που θα πρέπει να δηλώσει στην εφορία ο εκμισθωτής και που υπολογίζεται με συντελεστή 3,5% επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου επί τα τετραγωνικά της κατοικίας.

6. Στο ΦΠΑ για αγορά νεόδμητων ακινήτων-πλην της πρώτης κατοικίας- με άδεια κατασκευής από την 1η Ιανουαρίου 2006 και μετά που υπολογίζεται με συντελεστή 23% επί της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.

7. Στο Τέλος Ακίνητης Περιουσίας που εισπράττουν οι Δήμοι μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ.

9. Στο τέλος εγγραφής στο Κτηματολόγιο8. Στα δημοτικά τέλη

10. Στο επίδομα θέρμανσης, το νόμο Κατσέλη και τα πρόστιμα για τα αυθαίρετα.

Όλοι οι φόροι που υπολογίζονται με βάση τις αντικειμενικές αξίες θα τροποποιηθούν εκτός από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων του 2015 ο οποίος υπολογίστηκε με τις τιμές ζώνης της 1η Ιανουαρίου 2015. Έτσι για τις μεταβιβάσεις ακινήτων που έγιναν από τις 21 Μαϊου 2015 και μετά σε περιοχές που μειώνονται οι τιμές ζώνης το Δημόσιο θα πρέπει να επιστρέψει τον επιπλέον φόρο που καταβλήθηκε και συγκεκριμένα θα συμψηφιστεί με μελλοντικές οφειλές του φορολογούμενου.

Νέες αντικειμενικές 
Για πρώτη φορά το υπουργείο Οικονομικών προχώρησε σε οριζόντιες μειώσεις αντικειμενικών αξιών χωρίς να εξετάζει τα χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής όπως γινόταν σε προηγούμενες αναπροσαρμογές αντικειμενικών αξιών. Αυτό συνέβη λόγω του γεγονότος ότι έπρεπε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να ετοιμαστούν νέες μειωμένες αντικειμενικές αξίες ακινήτων ώστε να εφαρμοστεί η απόφαση του ΣτΕ. Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση:

1 . Για το 43% των ακινήτων όπου η τιμή ζώνης δεν ξεπερνά τα 650 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο οι τιμές θα παραμείνουν αμετάβλητες όπως επίσης και και το 0,25% των ακριβών ακινήτων όπου οι τιμές ζώνης ξεπερνούν τα 4.050 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.

2. Οι μειώσεις στις τιμές ξεκινούν από 5% και φθάνουν μέχρι 20,59%. Ειδικότερα οι νέες αναπροσαρμοσμένες τιμές διαμορφώνονται ως εξής:

• Σε περιοχές όπου η τιμή ζώνης κυμαίνεται από 650 έως 1.000 ευρώ το τετραγωνικό οι τιμές μειώνονται από 5,26% έως 10%.

• Σε περιοχές με τιμή ζώνης από 1.050 έως 1.500 ευρώ η μείωση είναι 14,29% έως 17,39%.

• Σε περιοχές με τιμή ζώνης από 1.550 έως 2.000 ευρώ καταγράφονται οι μεγαλύτερες μειώσεις των αντικειμενικών αξιών. Ειδικότερα η μείωση ξεκινά από τις 16,67% έως 20,59%. Το μεγαλύτερο ποσοστό μείωσης καταγράφεται στη τιμή ζώνης των 1.700 ευρώ η οποία περιορίζεται στα 1.350 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο.

• Σε περιοχές με τιμή ζώνης από 2.050 έως 2.600 ευρώ το τετραγωνικό η μείωση κυμαίνεται από 17,31% έως 19,57%.

• Σε περιοχές από 2.650 έως 3.000 ευρώ το τετραγωνικό η μείωση θα είναι μέχρι 16,98%.

• Σε περιοχές από 3.050 έως 3.600 ευρώ το τετραγωνικό η μείωση ξεκινά από 9,84% και φθάνει το 16,67%.

• Σε περιοχές με τιμή ζώνης από 3.650 έως 4.000 ευρώ η μείωση των τιμών ζώνης κυμαίνεται από 5% έως το 5,48%.

Από την ανωτέρω κλίμακα διαπιστώνουμε ότι στις ακριβές περιοχές όπου οι αντικειμενικές αξίες είναι υψηλότερες έως και 50% από τις εμπορικές τιμές το υπουργείου Οικονομικών αποφάσισε να τις μειώσεις κατά μέσο όρο 5% ή να τις διατηρήσει αμετάβλητες. Αντίθετα στις φθηνές περιοχές οι αντικειμενικές τιμές παραμένουν αμετάβλητες ή προβλέπονται μειώσεις έως και 7,69% όταν η εμπορική αξία είναι σημαντικά υψηλότερα από την αντικειμενική καθώς το υπουργείο Οικονομικών για συμβολικούς και πολιτικούς λόγους δεν θέλει να επιβαρύνει τις κοινωνικές ομάδες σε αυτές τις περιοχές που ήδη δοκιμάζονται από την κρίση.

imerisia.gr

Στην τελική ευθεία εισέρχεται η καταβολή των 50 ευρώ που καλούνται να πληρώσουν περίπου 700 χιλ. ιδιοκτήτες ακινήτων στον Δήμο Αθηναίων, για τα 1.343.369 συνολικά δικαιώματα που δήλωσαν το 2008.

Το νέο «αναλογικό τέλος», που διαμορφώνεται ανάλογα με την αντικειμενική αξία του ακινήτου, αναμένεται να καταφθάσει ταχυδρομικά στο δεύτερο τρίμηνο στους ιδιοκτήτες, αμέσως μετά την ανάδειξη αναδόχου.

Το τέλος κτηματογράφησης προκύπτει αναλογικά, σύμφωνα με την αντικειμενική αξία του ακινήτου, ως ποσοστό ένα τοις χιλίοις, μείον 10 χιλ. ευρώ επί της τιμής του. Παρόλο που η κτηματογράφηση της Αθήνας έτρεξε σε πρώτη φάση το καλοκαίρι του 2008, οπότε και έγινε η πρώτη φάση της κτηματογράφησης στον Δήμο της Αθήνας και υποβλήθηκαν οι αναγκαίες δηλώσεις από τους ιδιοκτήτες, η χρονική επιλογή ολοκλήρωσης της επόμενης φάσης, συμπιέζει ακόμη περισσότερο τον ήδη επιβαρημένο με φόρους οικογενειακό προϋπολογισμό.

Την ίδια χρονιά, το 2008 προκηρύχθηκε και ο διαγωνισμός για τη δεύτερη φάση, προκειμένου να γίνει η επεξεργασία των δηλώσεων, στον οποίο συμμετείχαν δύο εταιρείες, με στόχο ο ανάδοχος να είχε οριστεί έως το 2010. Ωστόσο, σωρεία ενστάσεων και προσφυγών στα δικαστήρια μεταξύ των δύο εταιρειών που συμμετείχαν στον διαγωνισμό, είχαν ως αποτέλεσμα την πολύχρονη καθυστέρηση της κινηματογράφησης στον μεγαλύτερο δήμο της χώρας. Την ίδια στιγμή, πονοκέφαλο προκαλούν τα περίπου 10.000 ακίνητα που αλλάζουν οριστικά χέρια μέχρι και περνούν στη δικαιοδοσία του δημοσίου, ως «αγνώστου ιδιοκτήτη»! Πρόκειται για όσα ακίνητα δεν έχουν δηλωθεί εγκαίρως στο Κτηματολόγιο, παρόλο που η κινηματογράφηση τους άρχισε την περίοδο 1997-1999 σε 340 περιοχές σε όλη τη χώρα.

Παρά τις προειδοποιήσεις, η «αυλαία» των πρώτων παραχωρήσεων άνοιξε ουσιαστικά την 1η Αυγούστου 2015, με συνολικά 20 περιοχές από 12 νομούς της επικρατείας να «μεταβιβάζουν» οριστικά και διαδοχικά υπέρ του δημοσίου τις περιουσίες τους (έως το τέλος του έτους), μη έχοντας πλέον καμία ευκαιρία επαναδιεκδίκησής τους. Η διαδικασία εξακολουθεί να προκαλεί αλαλούμ για τον φορέα που θα υποδεχθεί τους τίτλους ιδιοκτησίας, έχοντας ήδη ξεκινήσει με δύο περιοχές από τον νομό Κιλκίς, ενώ έχει συνεχιστεί διαδοχικά με την περιοχή Άστρος της Αρκαδίας, την περιοχή Μαρτίνου του νομού Φθιώτιδας, περιοχές της Δράμας, της Ημαθίας κ.τ.λ. Ωστόσο, η μεγάλη «πληγή» αναμένεται αυτή τη χρονιά (2016), καθώς ανοίγει ο κύκλος των παραχωρήσεων και στα μεγάλα αστικά κέντρα, με τις περιοχές των Βριλησίων, Μελισσίων, Ελευσίνας, Γέρακα, Νέας Σμύρνης και Νέου Ψυχικού, να «απειλούνται» από τη λήξη της προθεσμίας όσον αφορά το λεκανοπέδιο Αττικής και την περιοχή της Αγίας Τριάδας στην Καλαμαριά όσον αφορά τον νομό Θεσσαλονίκης. Με την πάροδο των ημερομηνιών, οι ιδιοκτήτες μπορούν να προσφύγουν δικαστικά, αλλά μόνο για να διεκδικήσουν χρηματική αποζημίωση και όχι για να επανακτήσουν το ακίνητο.

Στην ουσία, το 2015 «έκλεισαν» οριστικά όσα προγράμματα ξεκίνησαν το 2003, με 12ετή παράταση, ενώ για τα προγράμματα κτηματογράφησης που ξεκίνησαν από το 2008 και εντεύθεν η χρονική προθεσμία για τις δηλώσεις είναι πέντε χρόνια για τους κατοίκους εσωτερικού και επτά χρόνια για όσους ζουν μόνιμα εκτός Ελλάδας. Τα ακίνητα που δεν έχουν δηλωθεί στα «παλαιά προγράμματα» σύμφωνα με τα στοιχεία του Κτηματολογίου ανέρχονται σε 203.609, εκ των οποίων περίπου τα 160.500 είναι οικόπεδα και αγροτεμάχια και 39.500 κτίρια, διαμερίσματα και καταστήματα. Όπως διευκρινίζουν πηγές του Κτηματολογίου, μέχρι στιγμής έχει γίνει αίτηση για διόρθωση για 30.000 περιπτώσεις ακινήτων, η οποία ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει ολοκληρωθεί.

Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα για πόσα από αυτά τα «αγνώστου ιδιοκτήτη» ακίνητα ανήκουν ήδη στο δημόσιο. Και αυτό διότι έως το καλοκαίρι του 2013 το Δημόσιο δεν ήταν υποχρεωμένο να δηλώνει στο Κτηματολόγιο την περιουσία του. Εκτός λοιπόν από τα ακίνητα του δημοσίου, που δεν έχουν δηλωθεί, ακόμα πέντε είναι οι κατηγορίες των πολιτών που δεν έχουν δηλώσει την περιουσία τους και κινδυνεύουν να τη χάσουν.

Σε ποιες περιοχές «τρέχει» το Κτηματολόγιο
Σύμφωνα με κύκλους προσκείμενου στην Κτηματολόγιο Α.Ε. αναμένεται στο προσεχές διάστημα να προσδιοριστούν οι περιοχές που πρόκειται να «ανοίξουν» εντός του 2016, ενώ σύμφωνα με τον σχεδιασμό στην τελική ευθεία εισέρχονται σύντομα περιοχές όπως: Σέρρες - Εβρος, Λακωνία - Μεσσηνία, Θεσσαλονίκη κ.τ.λ.

Συγκεκριμένα, παρατείνεται έως τις 12 Φεβρουαρίου 2016 η προθεσμία υποβολής δηλώσεων ιδιοκτησίας για τους κατοίκους εσωτερικού στα δικαιώματα επί των ακινήτων που βρίσκονται εντός των ορίων των Προκαποδιστριακών Δήμων/Κοινοτήτων στους Καλλικρατικούς Δήμους Αμφίπολης, Βισαλτίας, Εμμανουήλ Παππά και Νέας Ζίχνης της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και στους Καλλικρατικούς Δήμους Ορεστιάδας και Διδυμοτείχου της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Ενώ, παρατείνεται -για τελευταία φορά- η προθεσμία υποβολής δηλώσεων ιδιοκτησίας για τους κατοίκους εσωτερικού έως τις 17 Φεβρουαρίου 2016 για όσους έχουν δικαίωμα επί των ακινήτων που βρίσκονται εντός των ορίων των Προκαποδιστριακών Δήμων/Κοινοτήτων του Καλλικρατικού Δήμου Σπάρτης της Περιφερειακής Ενότητας Λακωνίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου και των Προκαποδιστριακών Δήμων/Κοινοτήτων των Καλλικρατικών Δήμων Καλαμάτας και Μεσσήνης της Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου.

Πριν από περίπου έναν μήνα εντάχθηκε σε λειτουργία Κτηματολογίου ο δήμος Θεσσαλονίκης, στον οποίο έχουν καταγραφεί πάνω από μισό εκατομμύριο δικαιώματα. Με απόφαση που υπέγραψαν ο υπουργός και ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πάνος Σκουρλέτης και Γιάννης Τσιρώνης αντίστοιχα, διαπιστώθηκε η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, ορίστηκε η έναρξη ισχύος του Κτηματολογίου και το αρχείο κτηματογράφησης παραδίδεται στο Κτηματολογικό Γραφείο Θεσσαλονίκης.

Ετσι, με τον τρόπο αυτό σηματοδοτείται η μετάβαση από το παλιό σύστημα «Μεταγραφών και Υποθηκών» στο νέο σύστημα του Κτηματολογίου για τον δήμο Θεσσαλονίκης. Συγκεκριμένα, τα βιβλία που τηρούσε το αρμόδιο Υποθηκοφυλακείο για τη Θεσσαλονίκη επέχουν θέση αρχείου, ενώ όλες οι συναλλαγές πραγματοποιούνται πλέον από το Κτηματολογικό Γραφείο και οι εγγραφές που αφορούν τα ακίνητα γίνονται στο Σύστημα Πληροφορικής Εθνικού Κτηματολογίου (ΣΠΕΚ).

ethnos.gr