Ο υπό συζήτηση ο εκλογικός νόμος θα καθορίσει τις πολιτικές διεργασίες στις τοπικές εκλογές του 2019, και αυτό δεν είναι πρόοδος και δημοκρατία!

Ανώτερος παράγων του υπ. Εσωτερικών επισημαίνει ότι η νομοθετική ρύθμιση για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου της Αυτοδιοίκησης θα κατατεθεί τέλη Ιουνίου-αρχές Ιουλίου και θα ακολουθήσει διάλογος. Ας δούμε τι προδιαγράφεται.

Α. Από ότι διαβάζουμε και αυτή η αναθεώρηση αφήνει απ έξω το σοβαρό πολιτικό, οικονομικό και υπαρξιακό πια πρόβλημα της αυτοδιοίκησης στην χώρα μας, που είναι ο έλεγχος της τοπικής εξουσίας από την κεντρική-κυβερνητική εξουσία! Ο σφικτός έλεγχος επιτυγχάνεται ιστορικά, μέσω του θεσμοθετημένου κρατικού συγκεντρωτισμού. Μετά το 2010 μέσω των μνημονιακών δεσμεύσεων ο έλεγχος έγινε ασφυκτικός! Ο κομματισμός και ο παραγοντισμός είναι προϊόντα και μηχανισμοί έλεγχου της τοπικής κοινωνίας! Χθεσινοί και σημερινοί κυβερνώντες παρακάμπτουν την ουσία του προβλήματος ελέγχου και περιστολής της τοπικής εξουσίας και επικεντρώνονται κάθε φορά στο εκλογικό σύστημα! Για αποπροσανατολισμό λένε και μερικά ωραία ή αυτονόητα πράγματα! Ζήσαμε τις κυβερνητικές αλλαγές Καποδίστρια, Καλλικράτη που εστίαζαν μόνο στο μέγεθος της εδαφικής έκτασης των ΟΤΑ και στο εκλογικό σύστημα! Μάλιστα το 2010 μέχρι τελευταίας στιγμής μιλούσαν για εκλογή δημάρχων-περιφερειαρχών και συμβουλών με λίστες και όχι με ψηφοδέλτια. Ίδια πρακτική και από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ που εκμεταλλεύεται το πάγιο αίτημα της ριζικής δημοκρατικής ανασυγκρότησης των συστημάτων διαχείρισης εξουσίας, που μέρος του είναι η απλή αναλογική, αδιαφορώντας για το κυρίαρχο.

Β. Αναφέρει ο κυβερνητικός παράγοντας: “Μετά την καθιέρωση της απλής αναλογικής στις εθνικές εκλογές (θα ισχύσουν από τη μεθεπόμενη εκλογική αναμέτρηση), το υπουργείο Εσωτερικών βρίσκεται στην τελική φάση επεξεργασίας των διατάξεων για την απλή αναλογική και στους δήμους και τις περιφέρειες της χώρας’’, ‘’Oι δημοτικές και περιφερειακές παρατάξεις θα εκπροσωπούνται στα συμβούλια με βάση τον αριθμό των εδρών που θα εξασφαλίζουν από τον α’ γύρο με το σύστημα της απλής αναλογικής’’, ‘’Τη δεύτερη Κυριακή θα αναμετρώνται δύο πρόσωπα και όχι οι παρατάξεις τους’’, ‘’η εφαρμογή της απλής αναλογικής ευνοεί την προοπτική των συμμαχιών είτε πριν είτε μετά τις εκλογικές αναμετρήσεις’’, ‘’Πρόθεση της κυβέρνησης είναι να εισαγάγει μια εποχή συναίνεσης και σε θέματα Αυτοδιοίκησης’’, ‘’η κεντρική φιλοσοφία της κυβέρνησης εστιάζεται στην προοπτική να αναπτυχθούν εγκαίρως αυτοδιοικητικές συμμαχίες, ικανές να εξασφαλίσουν προοδευτικό πρόσημο στους δήμους και τις περιφέρειες’’.

Γ. Τους πραγματικούς στόχους υιοθέτησης των δρομολογούμενων κυβερνητικών επεμβάσεων στην αυτοδιοίκηση επιβεβαίωσε στο Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, Νοέμβριος 2016, ο κ. Τσίπρας λέγοντας: ‘’με την απλή αναλογική στην Αυτοδιοίκησης θα σπάσουν συστήματα και κατεστημένα» και ότι ‘’στις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές του 2014 δεν επιχειρήσαμε τα απαιτούμενα ανοίγματα που θα εξασφάλιζαν μία πιο δυναμική παρουσία των προοδευτικών και δημοκρατικών δυνάμεων στον χώρο της Αυτοδιοίκησης. Τότε οι λάθος επιλογές ήταν καταστροφικές’’ και τώρα ’’οφείλουμε να δουλέψουμε με σχέδιο για τις δημοτικές εκλογές του 2019’’! Το κυβερνητικό σχέδιο, όπως καταλαβαίνουμε, είναι σε εξέλιξη και αυτό που ενδιαφέρει είναι πως σαν κόμμα θα κατακτήσει περισσότερους θώκους μέσω ‘’απαιτούμενων ανοιγμάτων’’ και την σημαία των ‘’προοδευτικών και δημοκρατικών δυνάμεων’’.

Δ. Είναι δεδομένη την άρνηση της Νέας Δημοκρατίας για απλή αναλογική σε δήμους-περιφέρειες. Το ΚΚΕ διαχρονικά τάσσεται υπέρ. Η Ένωση Κεντρώων τάχθηκε υπέρ, ενώ ερωτηματικό είναι το ΠΑΣΟΚ που πέρυσι δεν ψήφισε την αλλαγή του εκλογικού νόμου.

Ε. Στις τοπικές κοινωνίες υπαρχει απουσία σχεδίων, οραμάτων, απαιτήσεων και κινήσεων για αλλαγές και μεταρρυθμίσεις. Στην απουσία πολιτικών τοπικής αλλαγής στηρίζονται και οι τωρινοί άνωθεν κομματικοί κυβερνητικοί σχεδιασμοί αναθεώρηση του πλαισίου της Αυτοδιοίκησης. Ο υπό συζήτηση ο εκλογικός νόμος θα καθορίσει τις πολιτικές διεργασίες στις τοπικές εκλογές του 2019 και αυτό δεν είναι πρόοδος και δημοκρατία, όπως μας λένε οι κυβερνητικοί παράγοντες!
Ν. Μυλωνάς (δημοτικός σύμβουλος)

Με πρωτοβουλία της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) και της Μονάδας Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων (ΜΟΔ), διοργανώθηκε σήμερα (17/3/17), μια εξαιρετικά επιτυχημένη ενημερωτική ημερίδα με θέμα«Πρόγραμμα Υποστήριξης Μικρών Νησιών για τον σχεδιασμό, εκπόνηση μελετών, ωρίμανση και υλοποίηση έργων», με τη συμμετοχή εκπροσώπων των νησιωτικών, μικρών, Δήμων.

Σκοπός της συγκεκριμένης δράσης, που υποστηρίχθηκε από τα Υπουργεία Οικονομίας και Ανάπτυξης, Εσωτερικών, Υποδομών και Μεταφορών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ήταν η ενημέρωση 35 μικρών νησιωτικών Δήμων της χώρας, οι οποίοι δεν έχουν την απαιτούμενη στελέχωση για να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν έργα υποδομής με συγχρηματοδοτούμενους ή εθνικούς πόρους (ωρίμανση έργων, ανάθεση μελετών, αιτήσεις χρηματοδότησης, προκήρυξη κατασκευής και επίβλεψη).

Εκ μέρους του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ο Υφυπουργός Νεκτάριος Σαντορινιός χαιρέτησε τις εργασίες και ανάπτυξε το στρατηγικό σχέδιο που ήδη υλοποιεί το Υπουργείο, με στόχο την πραγμάτωση αναπτυξιακών έργων στα μικρά νησιά.

Ο Νεκτάριος Σαντορινιός τόνισε, ότι η χώρα μας είναι περήφανη για τα νησιά της, για την ομορφιά τους και τους κατοίκους τους. Χρέος μας, συμπλήρωσε είναι να διαφυλάξουμε την νησιωτική ζωή, να δημιουργήσουμε συνθήκες ανάκαμψης και να δώσουμε την ευκαιρία στα νησιά να αναπτυχθούν σύμφωνα με τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα. Οφείλουμε, πρόσθεσε, να αντιστρέψουμε το εγγενές γεωγραφικό μειονέκτημα, σε ένα ουσιαστικό πλεονέκτημα, όχι μόνο προς όφελος των νησιών μας, αλλά και της ίδιας της χώρας.
Η δική μας Κυβέρνηση, ανέφερε, έχει εκφράσει, δια στόματος Πρωθυπουργού, από την Νίσυρο, τον στρατηγικό της στόχο για τα νησιά και έχει παρουσιάσει τα εργαλεία που πρόκειται να χρησιμοποιήσει για την υλοποίηση θετικών δράσεων.

Στη σημερινή συνάντηση, είπε με έμφαση ο Νεκτάριος Σαντορινιός, συμμετέχουμε άνθρωποι που γνωρίζουμε πολύ καλά την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ιδίως την νησιωτική, σχολίασε. Οι περισσότεροι, ξέρουμε ότι οι μικροί Δήμοι των νησιών, παρά τις χρηματοδοτικές ευκαιρίες που μπορεί να έχουν, εντούτοις είναι αδύναμοι στο να καταρτίσουν μελέτη έργου και να ολοκληρώσουν την υλοποίησή του, γεγονός που αποτρέπει την απορρόφηση των πόρων και αναστέλλει τις ευκαιρίες για ανάπτυξη υποδομών στις συγκεκριμένες περιοχές.

Ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, υπογράμμισε ακόμη πως με τις πρωτοβουλίες τον συναρμόδιων Υπουργείων, , την οργάνωση που παράσχει η ΕΕΤΑΑ και την τεχνική εμπειρία της ΜΟΔ, μπορούμε σήμερα να συζητήσουμε και να αξιοποιήσουμε τον μηχανισμό αυτόν που στήνεται για την στήριξη των νησιωτικών Δήμων.Ο μηχανισμός αυτός, εξήγησε, δεν έχει κανένα κόστος για τον Δήμο, αντίθετα, προσφέρει βοήθεια στον αναπτυξιακό σχεδιασμό του νησιού σε στενή συνεργασία με τον Α΄ βαθμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης, βοηθά την ανάθεση και την παραλαβή αξιόπιστων μελετών, δημοπρατεί έργα, τα επιβλέπει και τα παραλαμβάνει για λογαριασμό και πάλι των Δήμων.

Έχει ιδιαίτερη αξία, είπε τέλος ο Νεκτάριος Σαντορινιός, όχι μόνο να κατανοήσουν οι νησιώτες το βοηθητικό πλέγμα που στήνεται από τους παρευρισκόμενους φορείς αλλά και την πρόθεση που επιδεικνύεται, από πλευράς πολιτικής ηγεσίας, ώστε να αλλάξουν πραγματικά οι συνθήκες ζωής τους μέσα από ουσιαστικά βήματα.

Σενάριο παράτασης της θητείας των αιρετών της Αυτοδιοίκησης μετά τη συνταγματική ημερομηνία των εθνικών εκλογών του 2019 εξετάζει, σύμφωνα με πληροφορίες της aftodioikisi.gr, η κυβέρνηση στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του Καλλικράτη.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το υπουργείο Εσωτερικών, στο πλαίσιο της πρότασης του πορίσματος για την μεταρρύθμιση του Καλλικράτη να αποσυνδεθούν οι αυτοδιοικητικές από τις ευρωεκλογές, πρόκειται να εισηγηθεί οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές του Μαΐου του 2019 να πραγματοποιηθούν τον Οκτώβριο του ίδιου έτους και η θητεία των αιρετών αντί για τις 31 Αυγούστου να λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2019, δηλαδή, να παραταθεί για τέσσερις μήνες.

Σύμφωνα με το πόρισμα της Επιτροπής αλλά και με όσα είπε ο υπουργός Εσωτερικών Πάνος Σκουρλέτης κατά την παρουσίασή του, απαντώντας σε σχετική ερώτηση της aftodioikisi.gr, η κυβέρνηση αν και προτείνει η θητεία των αιρετών να γίνει τέσσερα χρόνια συζητά και το να παραμείνει πέντε, ωστόσο θεωρεί μείζον την αποσύνδεση των αυτοδιοικητικών από τις ευρωεκλογές.

Τι λέει το πόρισμα

Σύμφωνα με το σκεπτικό του πορίσματος «σε ό,τι αφορά τη διάρκεια της αυτοδιοικητικής περιόδου: H καθιέρωση της πενταετούς αυτοδιοικητικής περιόδου δεν δικαιολογείται ούτε δικαιοπολιτικά ούτε από την εμπειρία εφαρμογής του «Καλλικράτη». Υπενθυμίζεται ότι σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο – όπου υποτίθεται τα διακυβεύματα είναι περισσότερα και πιο σύνθετα – η κοινοβουλευτική περίοδος είναι (στην καλύτερη περίπτωση) τετραετής, επομένως δεν είναι σαφές γιατί μία Δημοτική/ Περιφερειακή Αρχή δεν μπορεί να σχεδιάσει και να υλοποιήσει το πρόγραμμά της εντός του ίδιου χρονικού κύκλου, πολλώ δε μάλλον που η αυτοδιοικητική θητεία – σε αντίθεση με την κυβερνητική – είναι εκ του νόμου σταθερή και εκ των προτέρων δεδομένη.

Ειδικότερα δε σε σχέση με τον προϋπολογισμό του πρώτου έτους κάθε αυτοδιοικητικής περιόδου, υπενθυμίζεται ότι – λόγω και των νέων στενών δημοσιονομικών συνθηκών – το προσχέδιο του προϋπολογισμού κάθε Δήμου/ Περιφέρειας καταρτίζεται εντός του φθινοπώρου του προηγούμενου έτους. Επομένως, στην πράξη, παρ’ όλο που θεωρητικά ο προϋπολογισμός κατατίθεται από τη νέα Δημοτική/Περιφερειακή Αρχή, η αναμόρφωση των ήδη σχεδόν δεδομένων μεγεθών του προϋπολογισμού από τις Δημοτικές/Περιφερειακές Αρχές που αναλαμβάνουν την 1η Σεπτεμβρίου είναι σχεδόν αδύνατη ή, πάντως, πολύ περιορισμένη.

Βάσει των ανωτέρω, η μεταβολή που επήλθε με το ν. 3852/2010 σε σχέση με το χρόνο διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών και τη διάρκεια της αυτοδιοικητικής περιόδου δεν θεωρείται σημαντική, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σημαντικός αντίλογος και στη διατήρηση της πενταετούς αυτοδιοικητικής περιόδου, εφ’ όσον διασφαλιστεί το μείζον, που είναι η αποσύνδεση των αυτοδιοικητικών εκλογών από τις ευρωεκλογές».

Σκουρλέτης: Καμία λογική συνάφεια η συσχέτιση τοπικών με ευρωεκλογές

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Εσωτερικών κατά την παρουσίαση του πορίσματος, λέγοντας ότι «θα έλεγα ότι η συσχέτιση των περιφερειακών εκλογών και των τοπικών με τις ευρωεκλογές δεν έχει καμία λογική συνάφεια. Δεν υπάρχει κάποιο επιχείρημα γιατί θα πρέπει να είναι την ίδια ημέρα. Είναι κάτι το οποίο θα το συζητήσουμε, υπάρχει αυτή η πρόταση που αναφερθήκατε, είμαστε ανοιχτοί στις παρατηρήσεις πάνω σ’ αυτό το θέμα», κατέληξε.

Το πλήρες κείμενο του πορίσματος για το Εκλογικό Σύστημα

Το ζήτημα του εκλογικού συστήματος μονοπώλησε τη δημόσια συζήτηση σε σχέση με την εν εξελίξει μεταρρύθμιση. Αντίθετα, τόσο σε μεθοδολογικό, όσο και σε ουσιαστικό επίπεδο, το εκλογικό σύστημα που προτείνεται δεν αποτελεί την αφετηρία της μεταρρύθμισης, αλλά επιδιώκει να εντάσσεται ως ένα λειτουργικό και οργανικά αναπόσπαστο μέρος αυτής, στο πλαίσιο μίας συνολικότερης λογικής.

Για την κατάρτιση της παρούσας πρότασης, καταγράφηκε και αξιολογήθηκε, κατ’ αρχήν, η διαχρονική εξέλιξη και η σήμερα υφιστάμενη κατάσταση σε ό,τι αφορά τα βασικά όργανα των Ο.Τ.Α. και τον τρόπο ανάδειξης αυτών.

Υφιστάμενη κατάσταση – Αξιολόγηση
Χρόνος διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών – Διάρκεια της αυτοδιοικητικής περιόδου
Μετά τη μεταβολή του ν. 3852/2010, οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές διεξάγονται κάθε πέντε (5) χρόνια, ταυτόχρονα με τις ευρωεκλογές. Οι νέες δημοτικές και περιφερειακές αρχές αναλαμβάνουν καθήκοντα την 1η Σεπτεμβρίου του έτους διεξαγωγής των εκλογών.

α. Σε ό,τι αφορά την ταυτόχρονη διεξαγωγή των αυτοδιοικητικών εκλογών και των ευρωεκλογών :

Η σύνδεση δύο τελείως διαφορετικών ως προς το επίπεδο και τα διακυβεύματα εκλογικών διαδικασιών, θεωρείται, με βάση και την εμπειρία από την εφαρμογή του «Καλλικράτη» στις πρόσφατες εκλογές του 2014, λανθασμένη, καθώς υποβαθμίζει τη σημασία και των δύο διαδικασιών και συσκοτίζει τα επίδικα ζητήματα κάθε μίας.

Η εξοικονόμηση δαπανών, που υπήρξε το βασικό επιχείρημα της ταυτόχρονης διεξαγωγής, φαίνεται από την εμπειρία του 2014 ότι δεν υπήρξε υπολογίσιμη, καθώς η διεξαγωγή τριπλών εκλογών, αυξάνει το φόρτο εργασίας των εμπλεκομένων και τις απαιτήσεις από τη διαδικασία και, συνεπώς, καθιστά αδύνατο τον αντίστοιχο περιορισμό των δαπανών. Με άλλα λόγια, η ταυτόχρονη διεξαγωγή των εκλογών δεν μείωσε τη σχετική δαπάνη στο μισό.

Σε ό,τι δε αφορά την υποτιθέμενη ενίσχυση της συμμετοχής στις ευρωεκλογές, αυτή αφ’ ενός μεν δεν υπήρξε τόσο σημαντική (52,54% το 2009 έναντι 59,33% το 2014), αφ’ ετέρου δε δεν μπορεί να αποδοθεί μονοσήμαντα μόνο στην ταύτισή τους με τις αυτοδιοικητικές εκλογές, αφού μεσολάβησαν και σημαντικές πολιτικές εξελίξεις. Σε κάθε δε περίπτωση, η εκλογική διαδικασία για τις αυτοδιοικητικές αρχές, ενόψει και της εξαιρετικής σημασίας τους, δεν είναι σκόπιμο να φαλκιδεύεται λόγω άλλων πρακτικών, οικονομικών κ.λπ. επιδιώξεων.

Εξάλλου, θα πρέπει να επισημανθεί και η σημαντική αναστάτωση που υπήρξε ενόψει του διαφορετικής σύνθεσης του εκλογικού σώματος σε καθεμία από τις εν λόγω εκλογικές διαδικασίες (αυτοδιοικητικές εκλογές – ευρωεκλογές), κυρίως σε ό,τι αφορά το θεσμό των ετεροδημοτών, με αποτέλεσμα τη σημαντική επιβάρυνση όλων των συντελεστών της εκλογικής διαδικασίας, την ταλαιπωρία των πολιτών και, κυρίως, τη δημιουργία ανασφάλειας δικαίου ως προς τους δικαιούμενους να ψηφίσουν και, κατά συνέπεια, το κύρος της εκλογικής διαδικασίας.

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι – λόγω της προχειρότητας με την οποία είχε συνταχθεί η σχετική διάταξη στον «Καλλικράτη» – πριν τις εκλογές του 2014 διαπιστώθηκε ότι δεν ήταν σαφές αν με τις ευρωεκλογές έπρεπε να ταυτιστεί ο πρώτος ή ο δεύτερος γύρος των αυτοδιοικητικών εκλογών, εξ ου και μεσολάβησε, σε συνέχεια και σφοδρής πολιτικής αντιπαράθεσης που προηγήθηκε, νομοθετική ρύθμιση για την αποσαφήνιση του θέματος (άρ. 10 παρ. 1 και 2 Ν. 4239/2014).

Ιδίως ενόψει της αλλαγής που μεσολάβησε και στο θεσμικό πλαίσιο των ευρωεκλογών με το ν. 4255/2014, με την αύξηση του αριθμού των υποψηφίων και την καθιέρωση του σταυρού εκλογής

β. Σε ό,τι αφορά τη διάρκεια της αυτοδιοικητικής περιόδου: H καθιέρωση της πενταετούς αυτοδιοικητικής περιόδου δεν δικαιολογείται ούτε δικαιοπολιτικά ούτε από την εμπειρία εφαρμογής του «Καλλικράτη». Υπενθυμίζεται ότι σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο – όπου υποτίθεται τα διακυβεύματα είναι περισσότερα και πιο σύνθετα – η κοινοβουλευτική περίοδος είναι (στην καλύτερη περίπτωση) τετραετής, επομένως δεν είναι σαφές γιατί μία Δημοτική/ Περιφερειακή Αρχή δεν μπορεί να σχεδιάσει και να υλοποιήσει το πρόγραμμά της εντός του ίδιου χρονικού κύκλου, πολλώ δε μάλλον που η αυτοδιοικητική θητεία – σε αντίθεση με την κυβερνητική – είναι εκ του νόμου σταθερή και εκ των προτέρων δεδομένη.

Ειδικότερα δε σε σχέση με τον προϋπολογισμό του πρώτου έτους κάθε αυτοδιοικητικής περιόδου, υπενθυμίζεται ότι – λόγω και των νέων στενών δημοσιονομικών συνθηκών – το προσχέδιο του προϋπολογισμού κάθε Δήμου/ Περιφέρειας καταρτίζεται εντός του φθινοπώρου του προηγούμενου έτους. Επομένως, στην πράξη, παρ’ όλο που θεωρητικά ο προϋπολογισμός κατατίθεται από τη νέα Δημοτική/Περιφερειακή Αρχή, η αναμόρφωση των ήδη σχεδόν δεδομένων μεγεθών του προϋπολογισμού από τις Δημοτικές/Περιφερειακές Αρχές που αναλαμβάνουν την 1η Σεπτεμβρίου είναι σχεδόν αδύνατη ή, πάντως, πολύ περιορισμένη.

Βάσει των ανωτέρω, η μεταβολή που επήλθε με το ν. 3852/2010 σε σχέση με το χρόνο διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών και τη διάρκεια της αυτοδιοικητικής περιόδου δεν θεωρείται σημαντική, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σημαντικός αντίλογος και στη διατήρηση της πενταετούς αυτοδιοικητικής περιόδου, εφ’ όσον διασφαλιστεί το μείζον, που είναι η αποσύνδεση των αυτοδιοικητικών εκλογών από τις ευρωεκλογές.

aftodioikisi.gr

Την καθιέρωση της απλής αναλογικής, όπως ανέφεραν και κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου οι κύριοι Σκουρλέτης και Πουλάκης, με προτάσεις για την “κυβερνησιμότητα” των ΟΤΑ, τη μείωση της θητείας από πέντε σε τέσσερα χρόνια με αποσύνδεση του χρόνου εκλογής από της ευρωεκλογες,

την εκλογή δημάρχου και περιφερειάρχη με 50%+1 αλλά και την επέκταση της ψήφου των αλλοδαπών και στις περιφερειακές εκλογές, προτείνει μεταξύ άλλων για το νέο εκλογικό σύστημα των Αυτοδιοικητικών εκλογών προτείνει το ΤΕΛΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ.

Συνολικά, η αλλαγή του εκλογικού συστήματος στην Αυτοδιοίκηση, ώστε να ενισχυθούν τα δημοκρατικά και πλουραλιστικά χαρακτηριστικά του, αφ’ ενός αποτελεί ώριμο βήμα, ενόψει και των εξελίξεων που υπήρξαν κατά τα τελευταία πέντε (5) χρόνια και στο κεντρικό πολιτικό σύστημα (διαδοχική ανάδειξη κυβερνήσεων συνεργασίας από το 2011 και εξής, ψήφιση του ν. 4406/2016), αφ’ ετέρου αναμένεται να λειτουργήσει ενισχυτικά για το θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης συνολικά, ανανεώνοντας το ενδιαφέρον και τη συμμετοχή των πολιτών και λειτουργώντας σε μεγάλο βαθμό διαπαιδαγωγητικά για την καλλιέργεια κουλτούρας συμμετοχής, διαλόγου κα συναινέσεων στην ελληνική κοινωνία με αφετηρία το εγγύτερο προς τους πολίτες επίπεδο.

-Οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές προτείνεται να αποσυνδεθούν από τις ευρωεκλογές. Προτείνεται να διεξάγονται κάθε τέσσερα (4) – ή κάθε πέντε (5), αν επιλεγεί αυτή η λύση – χρόνια στο τέλος Οκτωβρίου ή αρχές Νοεμβρίου, όπως στο προηγούμενο καθεστώς (προ «Καλλικράτη»), και οι νέες δημοτικές και περιφερειακές αρχές θα αναλαμβάνουν καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου του επόμενου της διεξαγωγής των εκλογών έτους.

-Προτείνεται η κατανομή του συνόλου των εδρών του Δημοτικού/ Περιφερειακού Συμβουλίου από τον πρώτο γύρο με το σύστημα της απλής αναλογικής μεταξύ των συνδυασμών, με βάση την «κλασική» μέθοδο της αναλογικής των υπολοίπων, όπως συμβαίνει σήμερα για τον 1ο γύρο.

-Προτείνεται η διατήρηση του θεσμού του Δημάρχου/ Περιφερειάρχη, ως επικεφαλής συνδυασμού.

-Ειδικότερα, σε περίπτωση που κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώσει το 50%+1 των ψήφων κατά τον 1ο γύρο (οπότε ο επικεφαλής του αναδεικνύεται, αντίστοιχα, Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης), θα πραγματοποιείται επαναληπτική εκλογή σε 2ο γύρο μεταξύ των δύο πρώτων συνδυασμών, οπότε Δήμαρχος/Περιφερειάρχης θα είναι ο επικεφαλής του πλειοψηφήσαντος στο γύρο αυτό συνδυασμού, χωρίς ωστόσο αυτό να επιδρά στην κατανομή των εδρών που έχει ολοκληρωθεί από τον 1ο γύρο.

Το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι

-Το δικαίωμα εκλέγειν προτείνεται να δοθεί στους πολίτες κρατών μελών της Ε.Ε. και στις περιφερειακές εκλογές.

-Το όριο εκλογικής ενηλικότητας προτείνεται να μειωθεί στα 17 έτη και για τις αυτοδιοικητικές εκλογές, σε εναρμόνιση προς τη ρύθμιση που υιοθετήθηκε πρόσφατα και για τις εθνικές εκλογές, με το ν. 4406/2016.

-Αντίστοιχα προς ό,τι προαναφέρθηκε για το δικαίωμα του εκλέγειν, προτείνεται το δικαίωμα του εκλέγεσθαι για τους πολίτες των κρατών-μελών της Ε.Ε. θα επεκταθεί και στο αξίωμα του περιφερειακού συμβούλου.

-Προτείνεται η διατήρηση του ηλικιακού ορίου κτήσης του δικαιώματος του εκλέγεσθαι ως έχει, ήτοι στα 18 έτη για τους Δημοτικούς/Περιφερειακούς Συμβούλους και στα 21 έτη για τον Δήμαρχο/Περιφερειάρχη.

-Προτείνεται η πλήρης κατάργηση της εσωτερικής διαίρεσης των Δήμων σε εκλογικές περιφέρειες και ενιαία εκλογή των δημοτικών συμβούλων σε όλη την έκταση του Δήμου.

-Προτείνεται η διατήρηση της ισχύουσας ρύθμισης για την εκλογή των περιφερειακών συμβούλων ανά νομό.

Δημοτικές εκλογές :

Για τις δημοτικές εκλογές προτείνεται :

 Κατάρτιση ενιαίου ψηφοδελτίου για όλο το Δήμο για κάθε συνδυασμό, χωρίς προϋποθέσεις υποψηφίων κ.λπ. ανά Δημοτική Ενότητα

(βλ. παραπάνω σχετικά με την κατάργηση των εκλογικών περιφερειών).

 Καθιέρωση ελάχιστου αριθμού υποψηφίων Δημοτικών Συμβούλων ίσου με τον αριθμό των εδρών του Δημοτικού Συμβουλίου και μέγιστου αριθμού ίσου με τον αριθμό των εδρών +10%.

 Αποσύνδεση των συνδυασμών που μετέχουν στις εκλογές για το (κεντρικό) Δημοτικό Συμβούλιο από τους συνδυασμούς που καταρτίζονται σε κάθε Δημοτική Ενότητα για το οικείο Συμβούλιο (βλ. παρακάτω σχετικά με την εκλογή των οργάνων ενδοδημοτικής αποκέντρωσης).

 Αυτόνομη κατάρτιση συνδυασμών για κάθε Συμβούλιο Δημοτικής Ενότητας.

Περιφερειακές εκλογές :

Αντίστοιχα, για τις περιφερειακές εκλογές, προτείνεται :

 Κατάργηση του θεσμού των άμεσα εκλεγόμενων χωρικών Αντιπεριφερειαρχών (βλ. παραπάνω)

 Καθιέρωση ελάχιστου αριθμού υποψήφιων Περιφερειακών Συμβούλων ίσου με τον αριθμό των εδρών που αντιστοιχούν στην οικεία Περιφερειακή Ενότητα και μέγιστου αριθμού ίσου με τον αριθμό των εδρών +10%.

Εκλογή οργάνων ενδοδημοτικής αποκέντρωσης

Προτείνεται :

 Η αποσύνδεση της εκλογής των οργάνων της Δημοτικής Ενότητας από την εκλογή του δημοτικού συμβουλίου, τόσο ως προς την κατάρτιση των συνδυασμών (δηλ. ένας συνδυασμός να μπορεί να κατέλθει έγκυρα μόνο στο «κεντρικό» Δημοτικό Συμβούλιο ή μόνο σε μία Δ.Ε.), όσο και ως προς την ανάδειξη των επιτυχόντων (δηλ. δεν θα υπάρχει εξάρτηση των τοπικά επιτυχόντων από τον κεντρικά επιτυχόντα συνδυασμό)

 Η καθιέρωση μόνο συλλογικών οργάνων και κατανομή των εδρών τους με απλή αναλογική μεταξύ των συνδυασμών, με βάση τα αποτελέσματα κάθε Δημοτικής Ενότητας

 Η έμμεση εκλογή του Προέδρου του συλλογικού οργάνου.

Το ζήτημα της “κυβερνησιμότητας” των Ο.Τ.Α.

Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της λεγόμενης κυβερνησιμότητας των ΟΤΑ, επισημαίνονται τα εξής:

Είναι δεδομένο, όπως προαναφέρθηκε άλλωστε, ότι ο κίνδυνος ενός θεσμικού αδιεξόδου δεν μπορεί ποτέ να αποκλειστεί τελείως και δεν έχει αποφευχθεί ούτε υπό το σημερινό ακραία πλειοψηφικό σύστημα. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι η απλή αναλογική, όπως και κάθε εκλογικό σύστημα, δεν λειτουργεί σε πολιτικό κενό. Αντίθετα, το εκλογικό σύστημα επιδρά μεσοπρόθεσμα και στη συμπεριφορά του πολιτικού προσωπικού και ενισχύει την κουλτούρα συναινέσεων και δημιουργικής αντιπολίτευσης, όπως άλλωστε αποδεικνύει και η εμπειρία των κυβερνήσεων συνεργασίας σε εθνικό επίπεδο – κάτι που στη χώρα μας θεωρούνταν ανέφικτο μέχρι πριν λίγα χρόνια.

Παρ’ όλα αυτά, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο νομοθέτης οφείλει, όπου μπορεί, να διαμορφώσει και κάποιες θεσμικές ασφαλιστικές δικλείδες που θα προλαμβάνουν ή θα θεραπεύουν τυχόν αδιέξοδα όταν η πολιτική αποτυγχάνει, προτείνονται – είτε αθροιστικά είτε διαζευκτικά – κάποιες ρυθμίσεις που θα μπορούσαν να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο, είτε προλαμβάνοντας το αδιέξοδο, με τη δημιουργία διαδικασιών που θα διευκολύνουν την επίτευξη της συναίνεσης ή με τη δημιουργία θεσμικών αντιβάρων, είτε θεραπεύοντάς το, με την εισαγωγή δικλείδων ασφαλείας που θα «εκτονώνουν» την πίεση προς το Δημοτικό/Περιφερειακό Συμβούλιο.

Τέτοιες ρυθμίσεις, η απαρίθμηση των οποίων, φυσικά, δεν είναι εξαντλητική, θα μπορούσαν να είναι οι εξής:

(α) Η διαμόρφωση θεσμών και διαδικασιών «προδιαβούλευσης» πριν την εισαγωγή και ψήφιση σημαντικών θεμάτων στο Δημοτικό/Περιφερειακό Συμβούλιο, οι οποίοι θα λειτουργούν και «παιδευτικά» ως προς τη διαμόρφωση συναινέσεων

(β) Η θέσπιση της «εποικοδομητικής άρνησης ψήφου», προκειμένου μία παράταξη που επιθυμεί να μετέχει στη συζήτηση ενός θέματος να μπορεί – αρνούμενη ψήφο – να επιτρέπει στη Δημοτική/Περιφερειακή Αρχή να διαμορφώσει πλασματική πλειοψηφία

(γ) Η ενίσχυση του θεσμού του τοπικού δημοψηφίσματος ως τελικού καταφυγίου (ultimum refugium) για τη λήψη αποφάσεων που είναι απαραίτητες για τη λειτουργία του Δήμου/της Περιφέρειας, εφόσον δεν είναι δυνατή η επίτευξη συναίνεσης εντός του Δημοτικού/Περιφερειακού Συμβουλίου, βάσει ορισμένης διαδικασίας και χρονοδιαγράμματος.

(δ) Η ενίσχυση των διατυπώσεων δημοσιότητας σε σχέση με τις συνεδριάσεις των οργάνων των Ο.Τ.Α., ώστε να έχουν πραγματική ενημέρωση οι πολίτες και να ασκείται στους αιρετούς πίεση και από την κοινή γνώμη.

aftodioikisi.gr