Μέχρι τα τέλη του 2015 ο πλειστηριασμός ενός ακινήτου θα γίνεται βάσει της αντικειμένικής του αξίας

 

Πάντως, η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι η εμπορική αξία των ακινήτων αποτελεί την πιο αποτελεσματική και δικαιοπολιτικά ορθή μέθοδο υπολογισμού της αξίας του ακινήτου για τις ανάγκες του πλειστηριασμού. Αυτή η μέθοδος άλλωστε αποτελεί και την πρακτική των περισσοτέρων χωρών του δυτικού κόσμου. Ως κριτήριο για τον καθορισμό της εμπορικής αξίας δεν μπορεί να είναι μεμονωμένες μεταβιβάσεις γειτονικών ομοειδών ακινήτων οι οποίες είναι πιθανόν να μην αντανακλούν την πραγματική εμπορική αξία των ακινήτων. Επομένως, ο ορισμός της εμπορικής αξίας δεν μπορεί να γίνεται αυθαίρετα.

 

Έτσι απαιτείται η δημιουργία ενός μεθοδολογικά αξιόπιστου συστήματος εκτιμήσεων, το οποίο θα στηρίζεται σε σταθερά, επιστημονικώς αποδεκτά και αδιάβλητα κριτήρια υπολογισμού, ώστε με βάση αυτό να ορίζονται με σαφήνεια και ορθότητα οι εμπορικές αξίες των ακινήτων. Αυτό το σύστημα αναμένεται να δημιουργηθεί μέχρι το τέλος του 2015 με τη συνεργασία των συναρμόδιων υπουργείων. Έτσι θα αποφευχθεί ο πλειστηριασμός ακινήτων έναντι αντιτίμων που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική εμπορική αξία των ακινήτων και ως εκ τούτου οδηγούν σε άδικες καταστάσεις για τα μετέχοντα στη διαδικασία του πλειστηριασμού μέρη.

 

Η τιμή πρώτης προσφοράς (εκκίνησης) στη διαδικασία του πλειστηριασμού ορίζεται στα 2/3 της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου

 

Μέχρι τη δημιουργία του συστήματος αυτού για τον υπολογισμό της αξίας του ακινήτου, υπ' όψιν λαμβάνονται οι αντικειμενικές αξίες, ενώ η τιμή πρώτης προσφοράς (εκκίνησης) ορίζεται στα 2/3 αυτής, όπως και κατά το νομοθετικό καθεστώς που ίσχυε μέχρι σήμερα.

 

Στο σύστημα αυτό αναφέρθηκε ο υπουργός Δικαιοσύνης Χαράλαμπος Αθανασίου κατά τη διάρκεια ομιλίας του στη διαδικασία παροχής ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση στις 9 Οκτωβρίου, τονίζοντας τη διαπραγματευτική επιτυχία της Ελλάδας.

Έπειτα από κοπιώδεις διαπραγματεύσεις και έναντι των θέσεων της τρόικας που ζητούσε:

 

α) τον καθορισμό της αξίας του προς πλειστηριασμό ακινήτου βάσει της εμπορικής αξίας του από την έναρξη εφαρμογής του νέου κώδικα, και
β) τιμή εκκίνησης ίση με το 1/3 της εμπορικής αξίας,

 

έγιναν δεκτές οι θέσεις της Ελλάδας. Σύμφωνα με αυτές ορίζεται τιμή εκκίνησης πλειστηριασμού τα 2/3 της εμπορικής αξίας του ακινήτου η οποία υπολογίζεται βάσει αδιάβλητου συστήματος που αντανακλά τις πραγματικές συνθήκες τις αγοράς ενώ μέχρι να δημιουργηθεί το σύστημα αυτό (τέλος του 2015) θα ισχύει το υπάρχον σύστημα της αντικειμενικής αξίας.

 

Μόνο κατά το χρονικό διάστημα αυτό, αν ο πλειστηριασμός δεν ήταν επιτυχής, λόγω ελλείψεως προσφορών, επαναλαμβάνεται σε 14 ημέρες με τιμή εκκίνησης το 50% της αντικειμενικής αξίας. Το ίδιο αποτέλεσμα θα υπήρχε και με το υπάρχον σύστημα, δεδομένης της αποτυχίας του πρώτου πλειστηριασμού που αναπόδραστα θα οδηγούσε σε θέση χαμηλότερης τιμής από το δικαστήριο για τον επόμενο πλειστηριασμό. Οι ως άνω διαδικασίες ενισχύονται με την καθιέρωση των κλειστών προσφορών αλλά και του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού, οι λεπτομέρειες του οποίου θα οριστούν με ΠΔ που θα διαμορφωθεί άμεσα μετά την ψήφιση του νέου ΚΠολΔ, ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα χειραγωγούμενων πλειστηριασμών (κοράκια).

 

Έτσι λοιπόν καθίσταται σαφές ότι η ελληνική κυβέρνηση, ενεργώντας με ευθύνη, διαμόρφωσε ένα νέο ρεαλιστικό και μοντέρνο σύστημα πλειστηριασμών που από τη μία προσαρμόζεται στις καλές βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και οδηγεί στη διενέργεια πλειστηριασμών χωρίς να ελλείπουν οι μηχανισμοί υπολογισμού της αξίας των ακινήτων αλλά και τις τιμής πρώτης προσφοράς σε τέτοια επίπεδα ώστε να αποτρέπεται η θέση τιμών τέτοιων που αφήνουν απροστάτευτους τους οφειλέτες.

zougla.gr

 

Ο χρόνος που έδωσε το ΣτΕ στο υπουργείο Οικονομικών για αναπροσαρμογή των τιμών είναι πολύ μικρός, αναφέρουν τα ίδια στελέχη, επισημαίνοντας ότι σε πρώτη φάση θα πρέπει να αντληθούν στοιχεία απ’ όλη την επικράτεια προκειμένου να τροποποιηθούν 10.000 τιμές ζώνης που ισχύουν σε όλη την Ελλάδα.

 

Επισημαίνουν δε, ότι ένας από τους λόγους που η κυβέρνηση δεν είχε προχωρήσει στην αναπροσαρμογή των αντικειμενικών, οφείλεται στο γεγονός ότι σε αρκετές περιοχές τη χώρας, κυρίως σε αυτές που η τιμή ζώνης κυμαίνεται μεταξύ 500-800 ευρώ το τ.μ. θα έπρεπε να αυξηθούν.

 

Ενας άλλος λόγος είναι ότι οι περισσότεροι φόροι στα ακίνητα υπολογίζονται με βάση τις αντικειμενικές αξίες. Εφόσον, λοιπόν, η κυβέρνηση αποφάσιζε να μειωθούν οι τιμές, τα έσοδα του προϋπολογισμού θα ήταν σημαντικά μειωμένα σε σχέση με αυτά που έχουν συμφωνηθεί με τους πιστωτές της χώρας. Για παράδειγμα, μία μείωση της τάξεως του 30% μεσοσταθμικά θα οδηγούσε σε μείωση των εσόδων από τον ενιαίο φόρο ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) κατά 900 εκατ. ευρώ.

 

Πάντως, η συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και τρόικας προβλέπει την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών το 2017. Νωρίτερα, και συγκεκριμένα στα τέλη Ιανουαρίου 2016, θα πρέπει σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα να είναι έτοιμο το νέο αυτοματοποιημένο σύστημα αναπροσαρμογής των τιμών.

 

Σημειώνεται ότι ο νόμος ορίζει ότι: «Οι κατά το προηγούμενο εδάφιο τιμές αναπροσαρμόζονται το βραδύτερο ανά διετία». Τα προβλήματα αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών:

 

1. Στο 85% των κτισμένων κατοικιών σε όλη την Ελλάδα η τιμή ζώνης είναι κάτω από 1.000 ευρώ. Στην περίπτωση που αναπροσαρμοσθούν οι τιμές με στόχο αυτές να προσεγγίσουν τις τιμές της αγοράς σε αρκετές περιοχές της χώρας θα αυξηθεί η τιμή ζώνης.

2. Στις ακριβές περιοχές της χώρας, όπως στο Ψυχικό, στην Εκάλη, στην Κηφισιά κ.α., θα πρέπει να μειωθούν οι τιμές τουλάχιστον 50% δεδομένου ότι απέχουν δραματικά από τις σημερινές τιμές που γίνονται οι πράξεις. Δηλαδή η κυβέρνηση δεν επιθυμεί την αύξηση των αξιών σε μία υποβαθμισμένη περιοχή και τη μείωση των τιμών σε μία ακριβή περιοχή.

3. Μία αγοραπωλησία σε μία περιοχή της Ελλάδας μπορεί να διαμορφώσει την τιμή ζώνης. Και αυτό διότι σήμερα γίνονται ελάχιστες πράξεις, οι οποίες συνδέονται άμεσα με την οικονομική κατάσταση του πωλητή. Αυτό σημαίνει ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολο να συγκεντρωθούν πραγματικά στοιχεία σε διάστημα έξι μηνών προκειμένου να προσαρμοσθούν στα σημερινά επίπεδα οι αντικειμενικές αξίες. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, αν όχι στις περισσότερες, δεν υπάρχουν στοιχεία, δεδομένου ότι δεν γίνονται συμβολαιογραφικές πράξεις.

4. Εφόσον το υπουργείο Οικονομικών προχωρήσει σε μία οριζόντια μείωση των αντικειμενικών αξιών το 2015 (κάτι που θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο) θα δημιουργηθεί δημοσιονομικό κενό στον προϋπολογισμό του 2015 από τη μείωση των εσόδων του ΕΝΦΙΑ, του φόρου μεταβίβασης ακινήτων κ.λπ.

 

kathimerini.gr

Με την απόφαση που εξεδόθη μετά από προσφυγή που έγινε από στελέχη, φίλους και τον Πρόεδρο της Δράσης Θόδωρο Σκυλακάκη το ΣτΕ:

 

«Διαπιστώνει ότι η Διοίκηση έχει παραλείψει παρανόμως να προβεί στην επιβαλλομένη από το άρθρο 41.1 του Νόμου 1249 του 1982 έκδοση αποφάσεως αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών της χώρας.

 

Αναβάλει την έκδοση οριστικής αποφάσεως και τάσσει στη Διοίκηση εξάμηνη προθεσμία από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης προκειμένου να προβεί στην άνω οφειλόμενη ενέργεια».

 

Σε ανακοίνωση πως εξέδωσε σήμερα για το θέμα η Δράση τονίζεται πως η σημερινή απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, μετά από προσφυγή που έγινε από στελέχη, φίλους και τον Πρόεδρο της Δράσης Θόδωρο Σκυλακάκη, με δικηγόρο τον Αντιπρόεδρο της Δράσης Τάσο Αβραντίνη, θα δώσει οικονομική ανακούφιση σε εκατομμύρια πολίτες που φορολογούνται με τρόπο παράλογο σε περιουσία που ουσιαστικά δεν έχουν. Αποτελεί ταυτόχρονα δικαίωση της επίμονης εκστρατείας της Δράσης για την παράλογη φορολογία των ακινήτων.

 

Αναφερόμενος στο ζήτημα ο Πρόεδρος της Δράσης Θόδωρος Σκυλακάκης δήλωσε : «Αποδεικνύεται ότι για να βοηθήσεις ουσιαστικά τους πολίτες δεν χρειάζονται φωνασκίες και λαϊκισμός. Χρειάζεται σοβαρή δουλειά, τεκμηρίωση, επιχειρήματα και επιμονή. Αυτά έκανε η Δράση και με τα ελάχιστα μέσα και την περιορισμένη κάλυψη που είχε, πέτυχε σήμερα μια μεγάλη νίκη για την οποία είμαι υπερήφανος. Αν οι πολίτες μας δώσουν περισσότερη δύναμη, θα κάνουμε πολύ περισσότερα για αυτούς.»

Το άρθρο 41 παρ.1 του Νόμου 1249/82 αναφέρει τα εξής:

 

«1. Για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας των ακινήτων που μεταβιβάζονται με αντάλλαγμα η αιτία θανάτου, δωρεάς ή προίκας, λαβαίνονται υπόψη οι τιμές εκκίνησης, που είναι καθορισμένες από πριν κατά ζώνες ή οικοδομικά τετράγωνα και κατ΄ είδος ακινήτου, όπως αστικό ακίνητο μονοκατοικία, διαμέρισμα, κατάστημα, αγρόκτημα και άλλα.

 

»Οι τιμές εκκίνησης αυξάνονται ή μειώνονται ποσοστιαία ανάλογα με τους παράγοντες που επηρεάζουν αυξητικά ή μειωτικά την αξία των ακινήτων, όπως για τα διαμερίσματα ποιότητα κατασκευής, παλαιότητα, θέση στο οικοδομικό τετράγωνο ή στον όροφο, της πολυκατοικίας, για τα καταστήματα εμπορικότητα δρόμου, πατάρι, υπόγειο, για τα αγροκτήματα καλλιεργητική αξία, τουριστική ή παραθεριστική σημασία και άλλα.

 

»Οι τιμές εκκίνησης και οι συντελεστές αυξομείωσής τους θα καθορίζονται με αποφάσεις του Υπ. των Οικονομικών ,μετά από εισήγηση Επιτροπών που θα αποτελούνται από οικονομικούς υπαλλήλους, μηχανικούς του Υπουργείου Δημοσίων Έργων, εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εκπροσώπους του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και άλλα πρόσωπα που διαθέτουν ειδικές γνώσεις ή ιδιάζουσα εμπειρία και θα συγκροτούνται με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Προεδρίας Κυβερνήσεως και Οικονομικών».

 

Αντίδραση του ΥΠΟΙΚ

Σχολιάζοντας την απόφαση του ΣτΕ στελέχη του υπουργείου Οικονομικών ανέφεραν ότι οι νομικές υπηρεσίες θα αναμένουν την καθαρογραφή της απόφασης και ξεκαθάριζαν ότι σε κάθε περίπτωση η Διοίκηση θα εναρμονιστεί με την απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου.

 

tovima.gr

 

Αλλά φευ προσγειωθήκαμε και μάλιστα ανώμαλα, αφού η ελληνική γραφειοκρατία θα χρειαστεί 2 χρόνια για να συντάξει τις νέες αντικειμενικές τιμές, οι οποίες συνεπώς θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από το 2017.

 

Δηλαδή μικρότερος ΕΝΦΙΑ και λιγότεροι φόροι στην ακίνητη περιουσία λόγω μείωσης των αντικειμενικών αξιών, προσεχώς…

 

Σύμφωνα με την «Ημερησία» το νέο αυτόματο σύστημα αναπροσαρμογής των αντικειμενικών αξιών υπολογίζεται ότι θα είναι έτοιμο στα τέλη Ιανουαρίου 2016. Με βάση το σύστημα αυτό, η αναπροσαρμογή της αξίας των ακινήτων θα γίνεται αυτόματα χωρίς να απαιτείται η συνδρομή επιτροπών, προκειμένου να αποφανθούν για τις νέες τιμές σε κάθε ζώνη.

 

Το ηλεκτρονικό σύστημα θα αντλεί στοιχεία από όλη την Ελλάδα, που θα προέρχονται από φορείς όπως την Τράπεζα της Ελλάδος, τις κτηματικές υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών και τα υποθηκοφυλακεία.

 

Οι τιμές που θα υπολογίζονται αυτόματα από το ηλεκτρονικό σύστημα, θα χρησιμοποιούνται για να προσδιορίζονται οι φόροι των ακινήτων, καθώς και τα τέλη που επιβάλλονται κατά περίπτωση.

 

Προς το παρόν έγινε το πρώτο βήμα με επιτροπή που έχει συσταθεί για την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών.

 

Το χρονοδιάγραμμα στο οποίο έχει δεσμευτεί το υπουργείο Οικονομικών προβλέπει ακόμη τέσσερα βήματα:

 

-Τον Ιανουάριο του 2015 θα συσταθεί μια άλλη ειδική μονάδα επίσης στη ΓΓΔΕ, η οποία θα προχωρήσει στη συλλογή στοιχείων από την αγορά για την προσαρμογή των τιμών ζώνης σε επίπεδα που αντανακλούν τις πραγματικές συνθήκες στην αγορά ακινήτων.

 

-Τον Σεπτέμβριο του 2015 η δουλειά της ειδικής μονάδας θα έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Οι τιμές ζώνης θα αντανακλούν τις πραγματικές συνθήκες με βάση στοιχεία από τις αγοραπωλησίες.

 

- Τον Ιανουάριο του 2016 θα συσταθεί μία ακόμα επιτροπή -υπηρεσία αποτίμησης- και θα αρχίσει να καταγράφεται ένας δείκτης πραγματικών τιμών ακινήτων. Παράλληλα η Φορολογική Διοίκηση θα είναι σε θέση να διασταυρώνει πλήρως όλες τις δηλώσεις ακινήτων όλων των φορολογουμένων με την πραγματική περιουσιακή τους κατάσταση.

 

-Τον Ιανουάριο του 2017 ευθυγραμμίζονται οι εμπορικές και οι αντικειμενικές αξίες.

newsit.gr

 

κερδισμένοι είναι όσοι προχωρούν τώρα στην αγορά ενός ακινήτου αφού θα λαμβάνεται υπόψη η συνολική πραγματική δαπάνη

 

Ετσι ουσιαστικά θα έχουμε «πόθεν έσχες» δύο ταχυτήτων. Στη μία ταχύτητα τα ακίνητα τα οποία μεταβιβάστηκαν ως τις 30 Οκτωβρίου και στη δεύτερη εκείνα που θα μεταβιβαστούν από αυτή την ημερομηνία και μετά.

 

Οι κερδισμένοι είναι προφανές ποιοι είναι. Αυτοί που αγόρασαν ή θα αγοράσουν ακίνητο μετά τις 31 Οκτωβρίου.

Οι πρώτοι θα κληθούν στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβάλλουν το 2015 να δικαιολογήσουν μεγαλύτερο ποσό δαπάνης από αυτό που πραγματικά κατέβαλαν. Αντίθετα οι δεύτεροι θα πρέπει να δηλώσουν μικρότερα εισοδήματα για να δικαιολογήσουν την αγορά.

 

Για παράδειγμα ένας φορολογούμενος που αγόρασε τον Σεπτέμβριο μια κατοικία έναντι 100.000 ευρώ με αντικειμενική αξία 170.000 ευρώ θα πρέπει να δικαιολογήσει στην εφορία την προέλευση κεφαλαίων ύψους 170.000 ευρώ ενώ στην πραγματικότητα έχει καταβάλει 100.000 ευρώ για την απόκτηση του ακινήτου.
Αν δεν καταφέρει να δικαιολογήσει την προέλευση των χρημάτων ο νόμος προβλέπει ότι θα πρέπει να πληρώσει φόρο εισοδήματος επί του ποσού του τιμήματος που δεν θα μπορέσει να καλύψει καθώς αυτό θα αντιμετωπιστεί ως φορολογητέο εισόδημα.

Το τίμημα για την αγορά του ακινήτου αναγράφεται στη φορολογική δήλωση. Αν δεν δικαιολογηθεί με κάποιο τρόπο (π.χ. τραπεζικός δανεισμός, ανάλωση κεφαλαίου, πώληση περιουσιακών στοιχείων) τότε θα φορολογηθεί ως εισόδημα με συντελεστή έως 42% και με ειδική εισφορά αλληλεγγύης 4%. Έτσι πέρα από το φόρο μεταβίβασης και τα υπόλοιπα έξοδα (συμβολαιογραφικά και μεταγραφής) ο αγοραστής κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με την επιβολή έξτρα φόρου.

 

Αντίθετα κερδισμένοι είναι όσοι προχωρούν τώρα στην αγορά ενός ακινήτου αφού θα λαμβάνεται υπόψη η συνολική πραγματική δαπάνη (δηλωθέν τίμημα, φόροι και λοιπά έξοδα).

 

Σύμφωνα με τη νέα διάταξη σε κάθε περίπτωση απόκτησης ακινήτου, η δαπάνη αγοράς που λαμβάνεται υπόψη ως τεκμήριο για τον προσδιορισμό του εισοδήματος του αγοραστή δεν θα υπολογίζεται πλέον με βάση την αντικειμενική αξία αλλά με βάση την τιμή που αναγράφεται στο συμβόλαιο ακόμη κι αν αυτή είναι μικρότερη από την αντικειμενική.

 

Συγκεκριμένα, ως τίμημα αγοράς του ακινήτου θα λαμβάνεται υπόψη το ποσό της συνολικής επιβάρυνσης του αγοραστή όπως αυτό προκύπτει από το συμβόλαιο, δηλαδή το άθροισμα του δηλωθέντος τιμήματος, των φόρων και των λοιπών εξόδων που καταβλήθηκαν.

 

Η διάταξη αυτή αναμένεται να μειώσει σημαντικά τα ποσά των τεκμηρίων αγοράς ακινήτων που θα καλούνται να καλύψουν οι φορολογούμενοι στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος που θα υποβάλλουν το 2015 και τα επόμενα έτη.

 

Για παράδειγμα φορολογούμενος πραγματοποιεί αγορά ακινήτου στις 30 Νοεμβρίου 2014 με πραγματικό τίμημα 110.000 ευρώ και λοιπά έξοδα (φόρος μεταβίβασης, συμβολαιογράφος, έξοδα μεταγραφής κλπ) που ανέρχονται σε 5.500 ευρώ. Η αντικειμενική αξία ακινήτου είναι 160.000 ευρώ. Η δαπάνη απόκτησης με την οποία θα επιβαρυνθεί ο φορολογούμενος και την οποία θα πρέπει να καλύψει είναι αυτή που προκύπτει από το συμβόλαιο αγοράς δηλαδή 115.500 ευρώ (110.000 τίμημα + 5.500 λοιπά έξοδα). Το ποσό της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου, δηλαδή 160.000 ευρώ, δεν λαμβάνεται υπόψη καθόλου για τον υπολογισμό της δαπάνης απόκτησης του ακινήτου.

newsit.gr