Στις γνωστές, ανεδαφικές, ύποπτες και προβληματικές δηλώσεις αναφορικά με το σύμπλεγμα της Μεγίστης επανήλθε ο Χρήστος Ροζάκης που διετέλεσε υφυπουργός Εξωτερικών επί Σημίτη.

Γράφει ο Αθανάσιος Ε. Δρούγος*

Μιλώντας σε τηλεοπτικό σταθμό της Κρήτης και μάλιστα σε άκαιρη χρονική στιγμή, λόγω των πολλαπλών και ποιοτικά αναβαθμισμένων προκλήσεων της Αγκυρας απέναντι στην Ελλάδα σε ξηρά, θάλασσα και αέρα από τον Εβρο μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο, υποστήριξε ότι το Καστελλόριζο είναι απομονωμένο από το σύμπλεγμα των Δωδεκανήσων και επειδή είναι πολύ κοντά στην τουρκική πόλη Κας είναι μακράν της ελληνικής εδαφικής επικράτειας.

Με άλλα λόγια το ακριτικό σύμπλεγμα των μικρονησίδων δεν έχει ή έχει μειωμένη επήρεια σε ζητήματα θαλάσσιων ζωνών, άποψη που ευνοεί τις υποχθόνιες αιτιάσεις της Αγκυρας αλλά και του Καΐρου σε βάρος ενός παράκτιου κράτους όπως η χώρα μας.

Το Καστελλόριζο ανήκει στο Αιγαίο. Διάφορες τοποθετήσεις κάποιων «κύκλων» ότι είναι ειδική περίπτωση και γεωγραφικά ανήκει στην Ανατολική Μεσόγειο στερούνται σοβαρότητας και ρίχνουν νερό στον μύλο των παράνομων τουρκικών διεκδικήσεων. Βάσει του άρθρου 15 της Συνθήκης της Λωζάννης (χάρτης υπ’ αριθμόν 2) είναι γεωγραφικά ενταγμένο στα Δωδεκάνησα (που τότε πέρασαν από τους Οθωμανούς στους Ιταλούς και με τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947 σε εμάς). Αξίζει να σημειωθεί ότι το Καστελλόριζο είχε αναφερθεί έκτοτε μόνο το 1964-1965 σε μία από τις κρίσεις στην Κύπρο, μέσω του σχεδίου Ατσεσον. Προτεινόταν από τους Αμερικανούς να είναι μέσα σε παζάρεμα ανταλλαγών περιοχών με την Κύπρο.
Ολα τα νησιά, βάσει της Συνθήκης του 1982 (Μοντένγκο Μπέι-Τζαμάικα) περί του Δικαίου της Θάλασσας, έχουν υφαλοκρηπίδα και θαλάσσιες ζώνες. Σημειωτέον ότι στο Καστελλόριζο κατοικούν λιγότεροι από 500 Ελληνες, ενώ λόγω της τουρκικής απειλής στις νησίδες Ρω και Στρογγύλη (Υψηλή) έχουμε για λόγους αυτοάμυνας αναπτύξει μικρές στρατιωτικές δυνάμεις. Υπόψη ότι η Τουρκία δεν είναι μέλος της Συνθήκης του 1982. Είναι γνωστό ότι η Αγκυρα απειλεί το σύνολο των νησιών μας από το Θρακικό πέλαγος μέχρι τη Στρογγύλη, που είναι το ανατολικότερο σημείο της επικράτειάς μας.
Λόγω Στρογγύλης η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν γεωλογική επαφή-όρια υφαλοκρηπίδας γιατί διαφορετικά τα προβλήματα θα είχαν πολλαπλασιαστεί και η θέση μας θα ήταν ιδιαίτερα δυσχερής.
Η Ελλάδα τον τελευταίο χρόνο έχει ενισχύσει -στο πλαίσιο του εφικτού- στρατιωτικά τη Μεγίστη-Καστελλόριζο ως και τις Ρω-Στρογγύλη σε άνδρες αλλά και σε οπλικά συστήματα. Το σύμπλεγμα έχει αναβαθμιστεί σε Δύναμη Αμυνας Νήσου (ΔΑΝ) και επικεφαλής της μονάδας είναι συνταγματάρχης προερχόμενος από τις Ειδικές Δυνάμεις (ως γνωστόν, ανήκει στην ΑΣΔΕΝ).
Το σύμπλεγμα Μεγίστης-Καστελλόριζου προσφέρει λίαν υπολογίσιμο θαλάσσιο χώρο στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της χώρας μας, όταν και αν προχωρήσει η ανακήρυξη-οριοθέτηση με γειτονική χώρα. Ομως οι ελληνοαιγυπτιακές διπλωματικές και τεχνοκρατικές επαφές επί χρόνια δεν έχουν αποδώσει καρπούς. Το Κάιρο φλερτάρει με την Αγκυρα γιατί διαβλέπει ότι με την τουρκική θέση ότι το σύμπλεγμα δεν έχει επήρεια θα κερδίσει πολύ περισσότερο θαλάσσιο χώρο από το να προχωρήσει σε συμφωνία μαζί μας. Επιπλέον, παρά την αρκετά θετική στάση του προέδρου Αλ Σίσι απέναντί μας, υπάρχουν ισχυρότατοι τεχνοκρατικοί παράγοντες στην κρατική υπηρεσία πληροφοριών, στο διπλωματικό σώμα, στο αρχηγείο ναυτικών δυνάμεων, στην υδρογραφική υπηρεσία ως και σε ορισμένες δεξαμενές σκέψης που προτιμούν την τουρκική πρόταση για οριοθέτηση ΑΟΖ. Επίσης η Τουρκία δεν αποδέχεται την ύπαρξη της Κυπριακής Δημοκρατίας ως οντότητας και δεν έχει σταματήσει τις προσπάθειές της να προσελκύσει το Ισραήλ και τον Λίβανο προς τις μαξιμαλιστικές θέσεις της. Τυχόν αποδοχή μειωμένης επήρειας από πλευράς μας για το Καστελλόριζο θα ισοδυναμεί με μορφή εθνικού ακρωτηριασμού και αποδοχή των τουρκικών εκβιαστικών θέσεων. Επίσης το Κάιρο δίνει ελάχιστη επήρεια σε Ρόδο, Κάρπαθο, ως και σε νησίδες ανατολικά του Νομού Λασιθίου της Κρήτης και περιπλέκει ακόμα πιο πολύ τις όποιες διαπραγματεύσεις.
Το θέμα της ΑΟΖ αφορά στην εξερεύνηση-διαχείριση θαλάσσιων πόρων, διάφορες ενέργειες επί της επιφάνειας της θάλασσας, ενεργειακές επιλογές για εκμετάλλευση ρευμάτων, ανέμων, εγκαταστάσεις για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, κατασκευή τεχνητών νησιών, δικαιώματα αλιείας κ.λπ. Με τη γειτονική Λιβύη είχαμε πλησιάσει αρκετά το 2010 στο ζήτημα της ΑΟΖ. Η ανατροπή του κανταφικού καθεστώτος το 2011, το ότι η Τρίπολη προχώρησε σε κλείσιμο του στρατηγικής σημασίας κόλπου της Σύρτης ως και άλλα μετέπειτα γεγονότα (εμφύλιος πόλεμος και πρόσφατα το τουρκολιβυκό μνημόνιο της 27-11-2019) εξέτρεψαν πολύ τις διμερείς σχέσεις, ενώ αναβαθμίστηκε στρατιωτικά η Τουρκία με την πολύπλευρη παρουσία της στην Τριπολιτάνα.
Τέλος, είναι εκτός πραγματικότητας τα περί αποστάσεων του Καστελλόριζου από ηπειρωτικά τμήματα της χώρας μας. Ας μη λησμονούμε γεωγραφικά την περίπτωση πολλών και υπερπόντιων εδαφών της Γαλλίας, της Ολλανδίας και της Μεγάλης Βρετανίας, των οποίων όλα τα νησιωτικά τους συμπλέγματα (π.χ. Φόκλαντς/Μαλβίνες, Γαλλική Πολυνησία, Ολλανδικές Αντίλλες, Ρεϊνιόν-Μαρτινίκα κ.ά.) έχουν δικαιώματα θαλάσσιων ζωνών σε Ινδικό, Ειρηνικό ωκεανό και Καραϊβική.
*Ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος είναι Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής

Από την έντυπη έκδοση

Μήνυμα στην Άγκυρα πως εκτός από το Καστελόριζο και τα νησιά Ρω και Στρογγύλη έχουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ στέλνει ο Νίκος Δένδιας.

Το Καστελόριζο, Ρω και η Στρογγύλη είναι νησιά που έχουν δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ υπογράμμισε στο πλαίσιο συνέντευξής του ο Νίκος Δένδιας.

Ο υπουργός Εξωτερικών, σχολιάζοντας τη θέση του καθηγητή Ροζάκη περί «απομονομένου» Καστελόριζου και απαντώντας σε ερώτημα ποια είναι η θέση του ΥΠΕΞ σχολίασε: «Η επιστημονική διαδρομή του καθηγητή Ροζάκη είναι αδιαμφισβήτητη. Σεβόμαστε απόλυτα όλες τις απόψεις, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τις υιοθετούμε ως υπουργείο Εξωτερικών και ως εθνική θέση. Σχετικά με το Καστελλόριζο, το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι απολύτως σαφές.

Ως νησί που κατοικείται, έχει τα ίδια δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες με τα δικαιώματα που έχουν τα ηπειρωτικά εδάφη, ανεξάρτητα από το μέγεθος του. Το κύριο κριτήριο είναι η οικονομική βιωσιμότητα, δηλαδή η δυνατότητα να συντηρήσει ανθρώπινη διαβίωση. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση όχι μόνο μπορεί, αλλά ο Δήμος Μεγίστης περιλαμβάνει, εκτός από το Καστελλόριζο, τη Ρω και τη Στρογγύλη, νησιά που επίσης κατοικούνται και έχουν, συνεπώς, δικαίωμα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.

Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά ή αυθαίρετα.
Έχοντας, δε, εθιμική διάσταση, δεσμεύει τους πάντες, ανεξαρτήτως προσχώρησης ή μη στη Σύμβαση του OHE για το Δίκαιο της Θάλασσας. Στον χώρο της επιστήμης μπορεί να συνυπάρχουν διαφορετικές ή και αντίθετες ερμηνείες που προάγουν την επιστημονική έρευνα.

Στις διακρατικές σχέσεις, όμως, υπάρχει ένα πολύ σαφές και σταθερό νομικό πλαίσιο, το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η αυστηρή τήρηση του οποίου από όλα τα μέλη της διεθνούς κοινότητας είναι, ευτυχώς, δεσμευτική, γιατί έτσι διασφαλίζεται διεθνώς η ειρήνη και η σταθερότητα».
Παράλληλα, αποκάλυψε πως, όπως είναι διαμορφωμένη η κατάσταση η προσφυγή στη Χάγη δεν είναι κοντά.
Ειδικότερα, είπε στα «Παραπολιτικά»: «Και εμείς επιθυμούμε τον διάλογο με την Τουρκία, αλλά όχι υπό καθεστώς εκβιασμών και προκλήσεων. Δεν μπορεί η Τουρκία να επιδεικνύει αυτή την επιθετική στάση και εμείς να λέμε «ελάτε να συζητήσουμε».

Σίγουρα οι δίαυλοι επικοινωνίας πρέπει να παραμείνουν ανοιχτοί.
Αλλά για να γίνει διάλογος ουσίας, θα πρέπει η Τουρκία να αντιληφθεί ότι με τη στάση της ενεργεί αντιπαραγωγικά, υπονομεύοντας όχι μόνο τις προοπτικές του διαλόγου, αλλά και την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή υπονομεύοντας εν τέλει τα δικά της συμφέροντα.

Ως προς το ζήτημα της προσφυγής στο Δικαστήριο της Χάγης, είναι δεδομένο ότι η Ελλάδα δεν φοβάται τη διεθνή Δικαιοσύνη, γιατί δεν φοβάται την εφαρμογή της διεθνούς νομιμότητας.
Αυτό είναι πυξίδα στην εξωτερική μας πολιτική. Βεβαίως, η προσφυγή απαιτεί συμφωνία των μερών.
Απαιτεί από κοινού αποδοχή του ζητήματος επί του οποίου θα κληθεί να αποφανθεί το Δικαστήριο. Προϋποθέτει, ακόμα, κοινή αποδοχή του Διεθνούς Δικαίου και ιδίως του Δικαίου της Θάλασσας, ως πλαισίου συζήτησης μεταξύ μας. Θα μου επιτρέψετε, λοιπόν, να πω ότι προς το παρόν είμαστε μακριά από ένα τέτοιο ενδεχόμενο».

Βρισκόμαστε σε συζητήσεις με την Αίγυπτο
Στην συνέχεια, ο υπουργός Εξωτερικών, τόνισε πως «οι διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο είναι σε εξέλιξη. Επισκέφθηκα πρόσφατα το Κάιρο, μαζί με την τεχνική ομάδα του υπουργείου Εξωτερικών. Οι διαπραγματεύσεις επανεκκίνησαν και αναμένεται να πραγματοποιηθεί το προσεχές διάστημα και νέα συνάντηση των τεχνικών ομάδων των δύο πλευρών».

«Είναι, πάντως, δεδομένο ότι οι διαπραγματεύσεις αυτές είναι πιο πολύπλοκες σε σχέση με την Ιταλία, όπου προϋπήρχε οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας.
Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα επιθυμεί μια συμφωνία με την Αίγυπτο στη βάση πάντα του Διεθνούς Δικαίου και του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και με γνώμονα τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων – αυτή είναι, εξάλλου, και η συνταγματική υποχρέωση κάθε ελληνικής κυβέρνησης. Και στο πλαίσιο αυτό συνεχίζει να εργάζεται», πρόσθεσε.

Σε συνεργασία με τον Ιατρικό Σύλλογο Ρόδου και τον Οδοντιατρικό Σύλλογο Δωδεκανήσου.

Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου μέσω της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας «ΓΑΛΗΝΟΣ», εταιρεία που στους σκοπούς της είναι η προαγωγή της Υγείας, Μέριμνας και Αλληλεγγύης των κατοίκων της Δωδεκανήσου, χρηματοδοτεί ιατρικές αποστολές στα νησιά της Δωδεκανήσου, σύμφωνα με τις ανάγκες που υπάρχουν στο κάθε νησί.

Οι ιατρικές αποστολές πραγματοποιούνται με την έγκριση της 2ης ΔΥΠΕ Πειραιώς & Αιγαίου και σε συνεργασία με τους Δήμους και τα Ιατρεία των νησιών.

Στο πλαίσιο της παραπάνω δράσης, θα πραγματοποιηθεί στο Καστελόριζο επίσκεψη Ιατρικού Κλιμακίου με τις παρακάτω ειδικότητες, μέλη του Ιατρικού Συλλόγου Ρόδου και του Οδοντιατρικού Συλλόγου Δωδεκανήσου:

1. Καρδιολόγος 2. Παιδίατρος 3. Ορθοπεδικός 4. Οφθαλμίατρος 5. Ουρολόγος 6. ΩΡΛ 7. Οδοντίατρος

Οι εξετάσεις θα πραγματοποιηθούν στο Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο Μεγίστης :

· Παρασκευή 3/7/2020 απόγευμα 17:30-20:30

· Σάββατο 4/7/2020 πρωί 9:30 – 13:00 και απόγευμα 17:30-20:30

Με εκτίμηση Ο Πρόεδρος της «ΓΑΛΗΝΟΣ» Χαλκιδιός Γεώργιος

Στο Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο Μεγίστης, ο κ. Κικίλιας συγκάλεσε διευρυμένη σύσκεψη με τη συμμετοχή και του Δημάρχου Γιώργου Σαμσάκου και των Αντιδημάρχων Στράτου Αμύγδαλου και Δημήτρη Αχλαδιώτη, όπου και αποφασίστηκαν τα εξής:

• Να γίνουν όλες οι απαιτούμενες ενέργειες, ώστε να προσληφθεί άμεσα ως επικουρικό προσωπικό, ειδικευμένη γυναικολόγος-μαιευτήρας συνυπηρετώντας με τον ένστολο σύζυγό της.

• Η κενή θέση ιατρού υπηρεσίας υπαίθρου που υπάρχει στο νησί, καλύπτεται εντός των προσεχών ημερών από οπλίτη ιατρό, έπειτα από συνεννόηση με τον Υφυπουργό Εθνικής Άμυνας, Αλκιβιάδη Στεφανή.

• Η συγκρότηση ομάδων από ιατρούς όλων των ειδικοτήτων του Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου, με σκοπό την πραγματοποίηση επισκέψεων παροχής ιατρικής φροντίδας στους κατοίκους του ακριτικού Καστελόριζου.

• Η επέκταση της χρήσης τηλεϊατρικής από το Γ.Ν. Ρόδου, πέρα από τα προγραμματισμένα ραντεβού και σε έκτακτα περιστατικά για συγκεκριμένες ειδικότητες.\

Τέλος, ο Υπουργός Υγείας εξέφρασε την ικανοποίησή του για την επιτυχή εκπαίδευση του προσωπικού του Πολυδύναμου Περιφερειακού Ιατρείου του νησιού από κλιμάκιο του ΕΚΑΒ, στη χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας και στη διαχείριση ύποπτων περιστατικών COVID-19. Τόνισε ότι το Καστελόριζο λόγω και της γεωγραφικής του θέσης, αποτελεί άμεση προτεραιότητα στην περίπτωση που απαιτηθεί αεροδιακομιδή, για οποιοδήποτε περιστατικό χρειαστεί αντιμετώπιση από ανώτερο υγειονομικό σχηματισμό.