Τί αλλάζει στο καθεστώς εγκατάστασης των ΑΠΕ

Μετά το Χωροταξικό Πλαίσιο για τον τουρισμό και τη βιομηχανία, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έδωσε σε δημόσια διαβούλευση και αυτό που αφορά τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. 

Για πρώτη φορά θεσπίζονται σαφείς κανόνες για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και αυστηρότερα κριτήρια αποκλεισμού, ενώ δημιουργείται ένα σταθερό και διαφανές πλαίσιο για επενδύσεις και αδειοδοτήσεις. 

Ειδικότερα, το νέο ΕΧΠ βάζει σαφείς κανόνες στη χωροθέτηση των ΑΠΕ, ώστε η βιώσιμη ανάπτυξη να προχωρήσει με σχέδιο, προστασία του περιβάλλοντος και σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες.

Το νέο χωροταξικό προβλέπει αυστηρότερους περιορισμούς στη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, θέτει κόφτη για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων και υιοθετεί ένα νέο ανώτατο όριο κάλυψης γης για Φωτοβολταϊκά.

Μεταξύ άλλων, αποκλείει την  ανάπτυξη αιολικών στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, καθώς και σε μικρά νησιά κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων
 
Το χωροταξικό για τις ΑΠΕ προβλέπει μεταξύ άλλων τα εξής:

Α. Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς

Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:

• Σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου NATURA 2000
• Σε δάση και δασικές εκτάσεις
• Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
• Σε εθνικούς δρυμούς, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση
•  Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους
• Σε κηρυγμένα διατηρητέα μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και άλλα μνημεία μείζονος σημασίας, καθώς και οριοθετημένες αρχαιολογικές ζώνες προστασίας Α
•  Σε περιοχές με προστατευόμενες ή/και εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες
•  Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ
•  Σε ακτές κολύμβησης

Τίθενται νέα κριτήρια και κανόνες χωροθέτησης, και ειδικότερα:

• Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς (που δεν έχουν αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά) δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα.
• Προβλέπεται η τήρηση ελάχιστων αποστάσεων για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. από οικιστικές δραστηριότητες) και συγκεκριμένα ποσοστά κάλυψης οπτικού ορίζοντα παρατηρητή.
• Προβλέπεται η εκπόνηση ειδικής μελέτης θέασης σε περίπτωση εγκατάστασης Φ/Β εντός ζώνης 1.500 μ. από εγγεγραμμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και άλλα μείζονος σημασίας μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους, καθώς και εντός ζώνης 1.000 μ. από ζώνη απολύτου προστασίας (Ζώνη Α) των λοιπών αρχαιολογικών χώρων, κηρυγμένα πολιτιστικά μνημεία, ιστορικούς τόπους και παραδοσιακούς οικισμούς.

   Β. Για τους αιολικούς σταθμούς

 Δεν επιτρέπονται εφεξής, οριζόντια:

•    Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης
•    Εντός περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 m
•    Σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
•    Σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, καθώς και στους πυρήνες των εθνικών δρυμών
•    Εντός των ζωνών απολύτου προστασίας της φύσης και των ζωνών προστασίας της φύσης του ν. 1650/1986
•    Σε νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ., εκτός αν αφορούν την κάλυψη αναγκών δημοσίου συμφέροντος του εκάστοτε νησιού (π.χ. εγκαταστάσεις αφαλάτωσης)
•    Σε περιοχές με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, όπως αυτές ορίζονται στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό
•    Σε εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπεται η ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού - αναψυχής
•    Σε τμήματα των λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά
•    Σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ
•    Σε ακτές κολύμβησης.

   Ειδικότερα, εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), δηλαδή περιοχών προστασίας της ορνιθοπανίδας που αποτελούν μέρος του δικτύου NATURA 2000, επιτρέπονται αιολικοί σταθμοί μόνο κατ' εξαίρεση, στην περίπτωση που συντρέχουν ταυτόχρονα 2 προϋποθέσεις:

   - προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και

   - το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο από 7,5m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ).

Επιτρέπονται μόνο στις «Περιοχές Καταλληλότητας», δηλαδή σε Δημοτικές Ενότητες με αιολικό δυναμικό μεγαλύτερο από 4 m/s (σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που έχει στην ιστοσελίδα της η ΡΑΑΕΥ) - και μόνο υπό την προϋπόθεση ότι δεν ισχύει κάποιος από τους ανωτέρω (ειδικότερους) περιορισμούς, όπως υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, υγρότοποι Ραμσάρ κτλ., καθώς και λαμβάνοντας υπόψη την υπολειπόμενη έκταση της Δημοτικής Ενότητας, σύμφωνα τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ.

Στο νησιωτικό χώρο το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους (φέρουσα ικανότητα) από αιολικούς σταθμούς δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.

Σημειώνεται ότι στο νέο Χωροταξικό πλαίσιο δεν υπάγονται:

•  τα έργα που είναι ήδη σε λειτουργία,
•   αυτά που έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ή έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου τους έως την ημερομηνία θέσης του νέου ΕΧΠ σε δημόσια διαβούλευση,
•  οι Εξαιρούμενοι σταθμοί ΑΠΕ (σταθμοί οι οποίοι εξαιρούνται από Βεβαίωση Παραγωγού/'Αδεια Εγκατάστασης & Λειτουργίας), πλην των φωτοβολταϊκών σταθμών (πχ. Βιομάζα/βιοαέριο <1MW, γεωθερμικοί σταθμοί <1MW, μικρές Α/Γ <60kW, μπαταρίες <1MW),
•  οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί >15MW,
•  οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων.

   Η διαβούλευση θα διαρκέσει έως και τις 24 Ιουνίου 2026 στη διεύθυνση

sofokleousin.gr

Την Δευτέρα 25 Οκτωβρίου 2021 και ώρα 15:00 θα πραγματοποιηθεί με τηλεδιάσκεψη η κοινή συνεδρίαση Περιφερειακού Συμβουλίου και Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου, με μοναδικά θέματα ημερήσιας διάταξης την επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ και την χωροθέτηση και εγκατάσταση ανεμογεννητριών στα νησιά της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.

Την διεξαγωγή κοινής συνεδρίασης Περιφερειακού Συμβουλίου και Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου, προκειμένου να συζητηθούν από τα δύο κορυφαία όργανα της Αυτοδιοίκησης Α΄και Β΄ βαθμού, τα δύο σημαντικά θέματα για την ανάπτυξη και το μέλλον των νησιών της Περιφέρειας, είχε ζητήσει ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος, με επιστολή που απέστειλε στις 6 Οκτωβρίου στον Πρόεδρο της Π.Ε.Δ.Ν.Α., Δήμαρχο Ρόδου, Αντώνη Καμπουράκη.

Για την επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, ο κ. Χατζημάρκος ανέφερε στην επιστολή του ότι αποτελεί ένα πάγιο αίτημα της Περιφέρειας και των νησιών της, τα οποία ακόμη και στο πλαίσιο της τρέχουσας υγειονομικής κρίσης κατάφεραν να φέρουν αποτελέσματα, όχι μόνο για τις νησιωτικές τους κοινωνίες, αλλά κατ’ επέκταση για την εθνική οικονομία και ανταγωνιστικότητα. Στόχος της κοινής συνεδρίασης είναι η επικαιροποίηση της κοινής θέσης της Περιφέρειας και των 34 δήμων του Νοτίου Αιγαίου για επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, ως απαραίτητη προϋπόθεση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των νησιών της Περιφέρειας.

Για την χωροθέτηση και εγκατάσταση ανεμογεννητριών, ο Περιφερειάρχης ανέφερε στην επιστολή του ότι αποτελεί ένα ζήτημα που έχει απασχολήσει και έχει προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις στις νησιωτικές κοινότητες. Η κοινή συνεδρίαση αποσκοπεί στην εξεύρεση λύσης, η οποία, αφενός θα σέβεται τις τοπικές κοινωνίες και τον φυσικό και πολιτιστικό πλούτο των νησιών, αφετέρου θα προάγει την χρηστή χρήση των φυσικών πόρων, δίνοντας την δυνατότητα στους νησιώτες να επωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.